blad nr 21
30-11-2002
auteur . Overige
Redactioneel

Weg met de frisse aanpak

De behandeling van de onderwijsbegroting 2003 heeft weinig aandacht in de media gekregen met uitzondering van het conflict tussen staatssecretaris Nijs en de Tweede Kamer over de bezuinigingen in het hoger onderwijs. Of beter gezegd: het overleg over die bezuinigingen. De staatssecretaris was fris van de lever aan haar nieuwe taak begonnen en wilde met de strategie die ook in het bedrijfsleven werkt, op een goede en open wijze met de belanghebbenden - universiteiten, hogescholen en studenten - de mogelijkheden tot bezuiniging verkennen en aftasten. Vanaf het eerste begin wilde zij niet over hen maar met hen van gedachten wisselen. Dat is nieuw en ongebruikelijk, zo moet men gedacht hebben. En worden we er dan ook op afgerekend als we in dit gesprek iets naar voren brengen om de gedachtewisseling te stimuleren, zo was een tweede gedachte.
Zij niet, de staatssecretaris wel. Want als volledig onervaren nieuwkomer - zelfs geen zij-instromer - in onderwijsland heeft zij hardhandig moeten ervaren dat een open en inventariserend overleg niet bestaat, dat er onzichtbare lijntjes lopen met politieke partijen en dat er verborgen agenda's zijn. Daaroverheen kwam nog een aantal openhartige interviews en binnen korte tijd was het conflict geboren. Zij heeft zich dit niet gerealiseerd, naïef van vertrouwen klopt ook. Maar blijkbaar vonden haar gesprekspartners het ook niet nodig haar als nieuweling wat op weg te helpen. In ieder geval heeft zij geleerd dat een open en inventariserend overleg met een zekere mate van vrijblijvendheid niet bestaat. Niet zij maar wij bepalen, zo luidde het credo van de gesprekspartners.
De gevolgen voor de staatssecretaris waren triest. De oppositie, vertegenwoordigd door het duo Hamer/Tichelaar, liet geen spaan van haar heel. Weg open en democratische wijze van communiceren zoals Nijs zich had voorgesteld en wat zij ook bij de PvdA had verwacht. Want zijn de voorzitters van VSNU en Hbo-raad niet lid van diezelfde oppositiepartij? De staatssecretaris zaait verwarring onder de studenten, hun ouders en het overige veld, zo werd keer op keer betoogd. Een motie van wantrouwen zweefde boven de begrotingsmarkt maar werd niet ingediend omdat dit, zo legde PvdA-Kamerlid Hamer uit, 'als een verkiezingsstunt zou kunnen worden gezien'. De staatssecretaris trok vervolgens het boetekleed aan maar hiermee verdween ook de frisse nieuwe open aanpak om gezamenlijk over een probleem te spreken voordat er beleid gemaakt gaat worden. Wat een gemiste kans!