• blad nr 21
  • 30-11-2002
  • auteur R. Sikkes 
  • Redactioneel

 

Steeds meer leraren vertrekken

Het aantal leraren dat het basisonderwijs definitief verlaat is in Nederland in vier jaar tijd gestegen van 4 naar 7 procent. Nederland staat daarmee in de kopgroep van Oeso-landen waarvan de cijfers over de uittocht bekend zijn. Dat blijkt uit het rapport Education Policy Analysis 2002 van de Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling.

Oeso signaleert dat in elk land de laatste jaren een groeiende groep leraren het onderwijs verlaat. Schooldirecties rapporteren wereldwijd bovendien een lichte daling van de kwaliteit door het lerarentekort. Volgens de Oeso is nog onduidelijk hoe groot de tekorten werkelijk zijn, maar vooral in Engeland, Nieuw Zeeland en Nederland zijn de problemen dagelijks voelbaar.
De Oeso is een groot project begonnen om het lerarentekort in de geïndustrialiseerde wereld in kaart te brengen. Daarbij wordt zowel gekeken naar de tekorten als naar een eventuele daling van de kwaliteit van het onderwijzend personeel. Zorgelijk is in elk geval in veel landen de vergrijzing van het lerarenkorps in basis- en voortgezet onderwijs, maar ook de uittocht van leraren.
Opvallend gegeven in het rapport is dat de gemiddelde salarissen voor een leraar voortgezet onderwijs in vrijwel alle Oeso-landen niet in de pas zijn gebleven bij de groeiende welvaart. De Oeso berekent dat door het lerarensalaris af te zetten tegen het bbp per hoofd van de bevolking. In Nederland liep de beloning van leraren tussen 1994 en 2000 terug van 1,5 procent naar 1,3 procent. De Oeso heeft daarom de effecten van arbeidsvoorwaarden op de aantrekkelijkheid van het beroep beter bekeken. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat een hoger salaris en kleinere klassen de aantrekkelijkheid positief beïnvloeden. Een betere betaling beïnvloedt zichtbaar het aantal mensen dat het lesgeven overweegt, zo concludeert de Oeso, zowel bij studenten als mensen die op latere leeftijd naar het onderwijs overstappen. Ook is de hoogte van het salaris een manier om mensen aan het onderwijs te binden. Bij hogere betaling blijven meer mensen in het onderwijs werken, ze blijven langer en ze keren na een tijdelijke stop eerder terug.

Jaarlijkse uittocht van leraren in primair en voortgezet onderwijs

Nieuw Zeeland 10%
Engeland 9%
Nederland (alleen po) 7%
Australië (alleen vo) 5%
Duitsland 5%
Australië (alleen po) 4%
Japan 3%
Canada 2%
Korea 2%

Dit bericht delen:

© 2026 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.