- blad nr 19
- 2-11-2002
- auteur D. Hollander
- Redactioneel
De opkomst van De Passie
Protestants-christelijk Nederland met al zijn kerken en stromingen zit zelfs voor een kenner moeilijk in elkaar, maar waar op die kaart moeten we de evangelische school voor voortgezet onderwijs, De Passie, plaatsen?
Rector Van der Ven glimlacht minzaam, hij heeft deze vraag vaker gehoord. "Niet, wij zijn geen pc-school." Dat vraagt om nadere uitleg. "De kern van het evangelisch onderwijs is: er is een direct verband tussen kerk, gezin en school, er is een directe persoonlijke relatie tussen de leerling en Christus. De omzetting daarvan moet in het hele onderwijsprogramma doorwerken. Natuurlijk hanteren ook wij de kerndoelen conform de Wet op het voortgezet onderwijs. Dus besteden wij ook aandacht aan de evolutietheorie, maar er is bovendien alle ruimte om onderwijs te geven conform de wijze waarop je dat zelf wilt."
In 1989 werd de stichting voor evangelisch onderwijs opgericht. Het duurde jaren voor de Raad van State de uitspraak deed dat het hier een eigen richting betrof. Uiteindelijk kon in 1999 De Passie, school voor mavo/havo/vwo in de Utrechtse wijk Lunetten, het eerste jaar openen met 118 leerlingen. Ieder jaar komen er zo'n 130 bij, zodat 2002, het vierde jaar, werd ingegaan met 538 leerlingen. Ze zijn afkomstig van 94 basisscholen uit het hele land. De afstandsrecordhouder komt uit Westzaan, maar is ook een leerling uit Haarlem geweest, uit Voorschoten en Raalte. En elke dag reizen zij op en neer. Hun ouders behoren tot de Pinkstergemeente, de Evangelische broederschap, maar ook wel tot de Gereformeerde bond.
Wereldvreemd
"Je leeft met Christus omdat Christus met je wil leven, niet omdat je mot leven met Christus." Zo schetst Van der Ven het verschil met de 'zware' scholen. "Wij willen eerder vrolijk en activerend zijn, zou ik zeggen. We voeren hier discussies over hoe je je leven kunt inrichten. Wil je kijken naar Goede tijden slechte tijden - want tv hebben ze hier wel - of wandel je met Christus? Wij geven geen waardevrij onderwijs. Je bent bezig kinderen op te leiden en te vormen. Dat kan ook betekenen dat een kind in de knel komt te zitten."
De Passie heeft daarom een uitgebreid systeem van leerlingenzorg opgezet. Iedere leerling houdt drie jaar lang dezelfde mentor. Die heeft een keer in de twee weken contact met de leerling en zeven tot acht keer per jaar met de ouders. Denkelijk om aan te geven dat de school niet louter uit heilige bonen bestaat, merkt Van der Ven op: "Dat is tenminste de bedoeling, want je hebt hier hele goede mentoren maar er lopen ook mensen rond die disfunctioneren." Daarnaast heeft de school een pastoraat, een vorm van schoolmaatschappelijk werk om leerlingen met echte problemen te helpen.
"Bestaat niet het gevaar dat onze kinderen wereldvreemd worden als ze zo beschermd worden opgevoed? Dat is een standaardvraag die ouders aan me stellen als ze overwegen hun kinderen hier naar toe te sturen. Ik bestrijd dat. Ze komen hier al behoorlijk assertief binnen, maar ze maken onderweg hier naar toe zoveel mee, ervaren zoveel. Ik zie om mij heen hoeveel vriendschappen hier opbloeien, door het hele land heen." En om de betrokkenheid van de leerlingen bij de school te illustreren, verhaalt hij dat bij de treinstakingen twee jaar geleden slechts acht procent van de leerlingen niet kwam opdagen. "Ik vind dat prachtig dat iedereen zijn voorzorgsmaatregelen had genomen. We hadden vorig jaar ook het laagste verzuimcijfer in Utrecht: 2,1 procent van de leerlingen. En het ziekteverzuim bij het personeel ligt drie procent onder het landelijk gemiddelde."
Nieuwe docenten
Tot zover het zoet. Want voor het overige is De Passie al heel wat leeuwen en beren tegengekomen. De onderwijscommissie van de Tweede Kamer besteedde drie zittingen aan de aanvraag van De Passie om in Utrecht te mogen starten. De toenmalige staatssecretaris Netelenbos kwam met nieuwe eisen. Ere wie ere toekomt: VVD-Kamerlid Clemens Cornielje gaf de doorslag en stemde voor op grond van eerder gedane toezeggingen. Maar toen begonnen de moeilijkheden pas goed, want het financieringssysteem is ingesteld op scholen die al draaien, niet op startende scholen. De school krijgt geld van de overheid op grond van het leerlingenaantal van 1 oktober het jaar ervoor. Omdat iedereen wel inziet dat een school als De Passie daar niet mee rondkomt, verstrekt de overheid ook nog een bedrag op grond van het reële leerlingenaantal.
Tweede hoofdprobleem van een startende school is de jaarlijkse toevloed van nieuwe docenten. Dit jaar waren dat er 22. "We hebben gelukkig geen moeite om aan nieuw personeel te komen. Maar als je steeds zo'n grote groep nieuwkomers hebt, mis je allerlei routines. Dat houdt je scherp. Maar het betekent ook dat er nogal eens wat in de soep loopt."
Ook al zit De Passie om geld te springen, Van der Ven vindt dat hij kalm aan moet doen met de ouderbijdrage. Het vervoer naar school kost de ouders veel geld, evenals het boekenpakket. "Dankzij het kartel van de boekenuitgevers is dat hartstikke duur", haalt de gedreven rector uit. De school kan zich financieel alleen maar wat extra's permitteren omdat zij over jong personeel beschikt: de salarislast ligt daardoor lager.
Buiten schooltijd
De financiële situatie is volgens Van der Ven de reden waarom De Passie in het regulier schooltoezicht een min scoorde bij het ict-onderwijs. In mei dit jaar kwam de inspectie langs. Hij is vol lof over het inspectierapport, heeft het over een buitengewoon goede kijk op de zaak: "Er zijn wijze dingen gezegd en ze hebben goede tips gegeven." En ook op ict-gebied schoten ze raak, vindt hij: "Want waar moeten we de spullen vandaan halen." De Passie is begonnen met tweedehands computers. De vorige bewoner van het gebouw, het openbare Triatlon, had met de opheffing in zicht vanzelfsprekend geen investeringen meer gedaan. Eind oktober dit jaar kan eindelijk de mediatheek, up-to-date ingericht, open. Die is op eigen kosten aangelegd, evenals het netwerk.
Maar tegen de andere min van de inspectie maakt de rector ernstig bezwaar. De Passie zou door haar 45-minutenrooster te weinig onderwijstijd bieden, vooral omdat niet alle leerlingen de studie-uren volgen. "Onbegrijpelijk", reageert Van der Ven. "Als een leerling klaar is of zelfstandig genoeg om zelf te werken, mag hij van ons weg." Verder krijgen de leerlingen van De Passie tot de laatste week voor de vakantie les. "Vergaderingen vinden bij ons plaats buiten schooltijd."
Meer Passies
De Passie in Utrecht is de eerste evangelische school voor voortgezet onderwijs, maar er komen er meer. Dit jaar had er een Passie mogen starten in Rotterdam. Bij een directe meting was gebleken dat er voldoende belangstelling voor een evangelische school bestaat. Er doet zich echter een probleem voor: de gemeente heeft geen geschikt schoolgebouw.
Rector Van der Ven, die ook actief is bij de stichting van Passies in andere gemeenten, oordeelt mild: "Rotterdam kan geen ijzer met handen breken. Het is een prachtige stad maar Rotterdam loopt met zijn gebouwen ontzettend achter. Er start nu een groot project herhuisvesting."
Voor Amsterdam en Haarlem gaan aanvragen de deur uit, nadat meting had uitgewezen dat de belangstelling groot genoeg is. De bedoeling is dat in Haarlem een categoriale mavo komt die gaat samenwerken met de evangelische school voor voortgezet onderwijs in Amsterdam.
Twente vormt een geval apart. Alleen al omdat de regio dunner bevolkt is en ook christelijker dan de eerdergenoemde steden. Dat wil niet zeggen dat het daardoor makkelijker gaat. Scholen in Nijverdal, Rijssen, Almelo en Enschede zijn bang dat zij met leegstand te kampen krijgen als er een school voor evangelisch onderwijs bij komt. Van der Ven: "Naar mijn mening wordt dat zwaar overdreven. Men zal er heus wel wat van merken, maar dan toch pas op de langere termijn. We voelen ons af en toe net een asielzoeker: natuurlijk mag de school komen, maar niet hier!"
Almelo viel om die reden als vestigingsplaats af. De Passie heeft de pijlen nu gericht op Wierden, centraal gelegen en zonder school voor voortgezet onderwijs binnen zijn grenzen. De gemeente Wierden reageerde welwillend, maar onduidelijk is of en op welke termijn er echt iets gaat gebeuren. Wethouder van onderwijs D. Velten, sinds een half jaar in functie, wijst erop dat tot half augustus Almelo de gewenste vestigingplaats was. Pas daarna kwam Wierden in beeld. "Formeel weet ik nog van niets, maar naar ik heb begrepen is de aanvraag voor een vestiging van De Passie in Wierden door de Tweede Kamer gehonoreerd. Als college wachten wij de beschikking van de minister af. Vervolgens zullen we bekijken wat de (financiële) consequenties voor onze gemeente zullen zijn."