blad nr 19
2-11-2002
auteur A. Vink
Redactioneel

'CDA en VVD slaan door bij illegalenjacht'

CDA en VVD willen illegale leerlingen uitsluiten van onderwijs. Hoofden van scholen moeten daarbij volgens beide partijen een meldplicht krijgen om leerlingen bij de Vreemdelingendienst aan te geven. AOb-bestuurder Liesbeth Verheggen reageert verbijsterd. "CDA en VVD slaan door bij hun illegalenjacht als zij leraren en schooldirecties als opsporingsambtenaar willen inzetten."

Het standpunt van CDA en VVD is een reactie op het rapport Tussen recht en realiteit van Defence for Children (DFC) waarin het aantal illegale leerlingen tussen de 10.000 en 20.000 wordt geschat, circa één procent van alle leerlingen in het Nederlandse onderwijs. De kinderrechtenorganisatie komt tot deze schatting door gesprekken met sleutelfiguren uit het onderwijs. Volgens Kordula Braat van DFC was voorheen onduidelijk om hoeveel leerlingen het ging, maar komen er nu steeds meer hulpvragen over onderwijs aan illegale kinderen. "Het onderwijs weet zich vaak geen raad met illegale leerlingen en wat kan en mag volgens de wet", aldus Kordula Braat.
De reacties vanuit het onderwijs zijn in ieder geval fel tegen het standpunt van het CDA en VVD. De AOb kondigt aan acties te ondernemen mocht de beoogde regeringspartijen tot een wetswijziging overgaan en adviseert zijn leden niet mee te werken aan het aangeven en het weigeren van illegale leerlingen. AOb-bestuurder Verheggen wijst op de vertrouwensrelatie die een school en leerling moet opbouwen.
"Als ouders weten dat deze relatie wordt gebruikt bij de opsporing, zullen zij hun kinderen niet meer naar school sturen. Dat betekent dat kinderen van illegalen het recht op onderwijs wordt ontnomen en dat schaadt hun toekomst. Dat CDA en VVD in hun illegalenjacht leraren en directies willen gebruiken, lijkt toch het meest op een spelletje verstoppertje zoals peuters dat doen. Zo van, als ik mijn handen voor mijn ogen doe, dan kan je me niet zien. Want het illegalenprobleem vermindert niet, terwijl kinderen die niet voor zo'n leven hebben gekozen de dupe van dit soort plannen worden."
Het DFC-rapport geeft een beschrijving van de tegenstrijdige regelgeving waar scholen en illegale leerlingen tegenaan lopen. Illegale kinderen hebben recht op onderwijs volgens de Verklaring van de internationale rechten van het kind dat door Nederland is geratificeerd. Maar illegale leerlingen kunnen geen examen doen omdat ze niet in de basisadministratie staan vermeld of kunnen geen stage lopen omdat ze geen verzekering kunnen afsluiten. Scholen krijgen voor illegale leerlingen van de overheid wel financiering, maar ze lopen vaak extra geld mis omdat de afkomst van de leerlingen niet is aan te tonen. In sommige gevallen geven de scholen de leerlingen niet op of zijn leerlingen te kort op school om financiering te krijgen. Verder geven de instellingen aan niet te koop te lopen met het aantal illegale leerlingen. Wat niet weet, wat niet deert is het motto.
DFC pleit voor het instellen van een 'koppelingsfonds', zoals indertijd voor de ziektekosten van illegalen is gebeurd. Scholen kunnen dan voor de extra kosten die illegale leerlingen met zich meebrengen, aanspraak maken op dit fonds. Illegale leerlingen zouden schoolgeld of de reiskosten voor een stage uit dit fonds kunnen vergoed krijgen.