• blad nr 11
  • 1-6-2002
  • auteur . Overige 
  • Opinie

 

Bijzonder onderwijs blokkeert integratie niet

Het afschaffen van het bijzonder onderwijs lost de tweedeling in zwarte en witte scholen helemaal niet op, is de opinie van Anton Schilderinck. Hij verzet zich tegen het idee van August Hans den Boef (HOb 9) die vindt dat de AOb onverkort voor algemeen toegankelijk onderwijs moet kiezen. Wil je iets opbouwen in de maatschappij dan moet men volgens Schilderinck gebruik maken van de religieuze dwarsverbanden. "Er bestaat geen maakbare maatschappij, maar we kunnen wel zorgen dat deze leefbaarder wordt."

In 'Het laatste bolwerk van de verzuiling' houdt August Hans den Boef een pleidooi voor de beëindiging van de structurele subsidie van het confessioneel onderwijs. Vooral omdat de reformatorische, de evangelische en de islamitische scholen de integratie van allochtonen zouden belemmeren. Hiermee zit hij op de lijn van oud-minister Van Boxtel die pleit voor afschaffing van het bijzonder onderwijs, wat impliceert afschaffing van artikel 23 van de Grondwet. Dit zou betekenen dat ouders het grondrecht wordt ontnomen om te kiezen voor een school op denominatieve grondslag.
De beëindiging van structurele subsidie snijdt alléén hout als er inderdaad scholen (openbaar en bijzonder) zijn die allochtonen weigeren op grond van de Wet gelijke behandeling die het kabinet Lubbers III heeft opgesteld. Artikel 23 is in 1917 zwaar bevochten, maar is niet de oorzaak van de stagnerende integratie van allochtonen. Van Boxtel had de overwegend negatieve reacties over zijn uitspraak kunnen voorkomen door gewoon de wet te handhaven. De opheffing van bijzondere scholen leidt niet tot opheffing van het integratievraagstuk. Dit is een lokaal, regionaal, landelijk en grensoverschrijdend probleem dat niet op korte termijn kan worden opgelost. Er bestaat geen maakbare maatschappij, maar we kunnen wel zorgen dat deze leefbaarder wordt.
Dat 'verzwarting' van scholen bij openbare scholen relatief meer problemen oplevert, heeft onder andere ook te maken met de verzelfstandiging van het bestuur van openbare scholen sinds 1994. Bij de verzelfstandiging bleek dat veel gemeenten onderwijsgelden voor andere doelen hadden gebruikt dan het onderwijs. De besturen van bijzonder onderwijs hebben echter beter op hun winkel gepast en hebben daardoor meer mogelijkheden om de integratie te bevorderen. Zeker als het gaat om de ontmoeting van verschillende religies waarbij waarden en normen van elkaar worden gerespecteerd en geleerd. Daarnaast moeten we vooral niet vergeten dat ook algemeen bijzondere scholen op pedagogisch-didactische grondslag hierin een grote rol vervullen.

Welvarend
Naast het bevorderen van integratie hebben confessionele scholen vanuit hun joods-christelijke en islamitische traditie een toegevoegde waarde (onder andere verdieping, respect, solidariteit en vergeving vanuit Talmud, Bijbel en Koran) aan een maatschappij die zo welvarend is, dat haar lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn ernstig wordt bedreigd. Bovendien heeft ieder mens bewust of onbewust een religieuze dimensie. Die religieuze dimensie zal mensen inspireren tot spiritualiteit. Die spiritualiteit zal mensen binden in vrijheid en niet vanuit egoïsme. Wil je iets opbouwen in de maatschappij dan zul je gebruik moeten maken van de religieuze dwarsverbanden. Religie is van alle tijden, omdat geloof, hoop en liefde doet leven.
Afschaffen van artikel 23 zou ook in een ander opzicht onverstandig zijn. Het is kortzichtig om wereldbeschouwing en religie over één kam te scheren en als privé-zaak te zien. Het kabinet Kok heeft de Europese Constitutie onderschreven. In haar preambule wordt verwezen naar de culturele en wereldbeschouwelijke geestelijke stromingen. Zij zijn de inspiratiebronnen van de westerse democratische waarden. Onze Europese rechtsstaat zelf heeft met andere woorden een bijzondere grondslag. Diezelfde grondslag zou een private school vervolgens niet meer mogen hanteren! Dat is toch krom!
De AOb is door de juiste reactie van voorzitter Walter Dresscher (in HOb 10) op de uitspraak van Van Boxtel pas een brede bond geworden en heeft kleur bekend. De AOb heeft sinds de fusie van Abop en NGL in 1994 via het NGL goud in handen gekregen. De reactie laat zien dat het goud goed bewaard is gebleven. Het gaat hier om het goud van de vier afdelingen/denominaties. De afdelingen ABO, AVMO, CVHO en Sint Bonaventura zijn springlevend, werken samen op wat hen bindt en niet wat hen scheidt. Hierin ligt een geweldige uitdaging en kansen. Alle AOb-leden incluis het hoofdbestuur zullen vanuit hun eigen verantwoordelijkheid naar eer en geweten hier invulling aan moeten geven, omdat in onze dorre aarde/maatschappij wortels leven die essentieel zijn voor ons fysisch en metafysisch leven. Het is onze morele taak deze wortels 'levend' water te geven.

Anton Schilderinck, voorzitter AOb-afdeling Sint Bonaventura Oost-Gelderland en voorzitter Regionale Katholieke Schoolraad Oost-Gelderland

Dit bericht delen:

© 2026 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.