- blad nr 11
- 1-6-2002
- auteur . Overige
- Redactioneel
Vmbo-examen redelijk te doen
Van het vmbo, de samenvoeging van mavo en vbo, zit de eerste lichting inmiddels in het derde jaar. Volgend jaar moeten deze leerlingen examen doen. Het centraal schriftelijk dat de leerlingen volgend jaar voorgeschoteld krijgen, wordt echter al een paar jaar getest op pilotscholen. Hier doen leerlingen examen op de vmbo-manier; zowel theoretisch als in de praktijk. De behaalde cijfers worden onder de loep genomen en de docenten van deze scholen brengen verslag uit over het gemaakte examen. Zo wordt in kaart gebracht of het examen goed is afgestemd op de geleerde stof en verworven vaardigheden. Voor vbo-scholen bestond vroeger geen centraal examen, elke school maakte zijn eigen tests. De enige vrijheid die vmbo-scholen nu nog hebben is de inroostering van praktijkexamens.
In het hele land hebben dit jaar zo'n 73.000 leerlingen meegedaan aan de vmbo-proefexamens. Een van de pilotscholen is de Technische School Jonkerbosch in Nijmegen, die doet nu zo'n drie jaar mee. "De examens zijn beter geworden, de miskleunen die in de eerste examens zaten, zijn er nu uit", weet Piet van der Vight, directeur van Jonkerbosch. "Het taalgebruik is door de jaren heen meer op de vbmo-leerling afgestemd. Dat is een hele vooruitgang. Eerst zaten er opgaven bij die leerlingen niet konden maken, omdat ze niet snapten wat van hen verlangd werd." Van der Vight heeft er bewust voor gekozen om mee te doen aan de pilotexamens. "We wilden weten hoe de toetsen er uit zouden gaan zien, zodat we ons lesprogramma daar op af konden stemmen. Daar werken we nu hard aan."
Van der Vight is toch niet zo blij met het landelijk examen. "Ik zou het liefst zien, dat de examens op een flexibelere manier afgenomen konden worden. Dat leerlingen in de loop van het jaar deelcertificaten halen die ze aan het eind van de rit kunnen omzetten in een diploma." Nog een knelpunt in de examens is volgens Van der Vight dat de leerlingen van het laagste niveau, deze hoeveelheid stof eigenlijk niet in vier jaar kunnen verwerken. "Zij hebben een jaar extra nodig, daar wordt in dit systeem geen rekening mee gehouden."
Zandstorm
De praktijkexamens mochten vanaf 8 april worden afgenomen; die waren flexibel omdat sommige examens van het weer afhankelijk zijn. Schilderexamen in een zandstorm en een metseltoets in slagregens werden op deze manier voorkomen. Op Jonkerbosch hebben ze zo lang mogelijk gewacht met het afnemen van de praktijkexamens. "Op die manier kunnen we onze leerlingen zo lang mogelijk onderwijs geven. Op dagen dat geen schriftelijk examen gepland was, kregen de leerlingen een praktijkexamen."
Peter Hendrikx is coördinator van onderwijs op College Den Hulster, ook een pilotschool. Hij vindt het een goede zaak dat de examens nu landelijk geregeld zijn. "Dan zijn alle diploma's evenveel waard, omdat iedereen dezelfde proef heeft moeten afleggen." De proefexamens zijn op Den Hulster goed verlopen. "We hebben de leerlingen eerst alle praktijkexamens laten doen, tijdens hun normale lesuren", zegt Hendrikx. De leerkrachten van Den Hulster hebben zelf roosters gemaakt. "Na de praktijktesten hadden de leerlingen hun handen vrij, voor de theoretische examens." Hendrikx vindt dat goed wordt geluisterd naar het commentaar dat de pilotscholen leveren op de toetsen. "Veel van de aanbevelingen die we in de loop der jaren hebben gedaan, zijn doorgevoerd. Op Den Hulster werd al jaren gewerkt met een soort landelijk examen. Heel veel aanpassing vergde het pilotexamen dan ook niet. "Het is prettig als je met zo'n landelijke eindtoets werkt. Voor de leerlingen is duidelijk wat de eindstreep is en docenten weten precies welke stof ze moeten behandelen." Voor het volgend jaar ziet Hendrikx de examens met vertrouwen tegemoet. "Dit jaar zag het er al goed uit. Er zaten nog wel kleine foutjes in, maar over de grote lijnen ben ik tevreden."