- blad nr 11
- 1-6-2002
- auteur R. Sikkes
- Commentaar
JP's A4'tje
De presentatie van zíjn gedachtegoed viel een beetje in het water vanwege het mediageweld rondom De puinhopen van acht jaar Paars van Pim Fortuyn. Maar na 15 mei zijn die 160 pagina's Balkenende opeens boeiende lectuur.
Onderwijs is wat hem betreft een van de vijf prioriteiten in het regeerakkoord. Geen traditioneel regeerakkoord trouwens. JP (zoals hij liefkozend door zijn achterban wordt genoemd) wil slechts één A4'tje voltikken met hoofdlijnen. "Vervolgens ontwikkelt de ploeg van bewindslieden een regeringsprogramma."
Met z'n allen zijn we dus razend nieuwsgierig wat erop dat A4'tje terechtkomt van het vermoedelijk nieuwe kabinet CDA/LPF/VVD.
VVD en CDA zitten op één lijn als het gaat om forse investeringen in het onderwijs. LPF is minder geporteerd van extra geld voor onderwijs, maar zal na het onderzoek van de econoom Ib Waterreus toch moeten toegeven dat leraren wat extra's verdienen. Internationaal gezien werkt de Nederlandse docent namelijk voor het allerlaagste stukloon ter wereld.
Het is even oppassen dat er niet te veel geld gaat zitten in het mode-onderwerpje schaalverkleining van CDA en LPF, want dat is bij 'de mensen' een non-item. Leerlingen, ouders en leraren blijken namelijk over het formaat van hun eigen school, klein of groot, heel tevreden.
Het 'teruggeven' van de vormgeving van het onderwijs aan de scholen is van links tot rechts gemeengoed en zal dus, hand in hand met het intomen van de Zoetermeerse bureaucratie, wel realiteit worden.
Maar wat zo verschrikkelijk ontbreekt in JP's gedachtegoed Anders maar beter is een visie op de segregatie in het onderwijs. En dat is een ernstige omissie, zeker als het dagblad Trouw ons afgelopen week weer eens trefzeker wijst op de feiten: de kloof tussen zwarte en witte scholen wordt steeds groter.
Wat Balkenende wel voorstaat is het makkelijker maken van het stichten van scholen. 'Zo kunnen ouders sneller een school kiezen die bij hen past.' Iets dat prachtig aansluit bij gedachten over het 'publiek ondernemerschap' van de VVD. Alleen vergeten beide partijen even dat de kloof tussen witte en zwarte scholen nog groter dreigt te worden als ouders massaal overgaan tot het oprichten van kleine witte schooltjes.
Een onzekere factor voor zwarte achterstandsscholen is bovendien hoe de LPF omgaat met de exegese van de werken van Pim Fortuyn. In Het Onderwijsblad verketterde Fortuyn de 'vertroeteling' van zwarte scholen. 'Als het zo is dat daar klassen zijn van twaalf, dertien kinderen en op witte scholen klassen van boven de 25, dan zijn de verhoudingen doorgeschoten.'
Maar de ideologie van de jaloezie - 'vertroetelen', 'doorgeschoten' - is hier niet op zijn plaats. Het gaat om kinderen voor wie extra aandacht onvermijdelijk is, willen wij ze een echte kans geven om mee te komen in deze maatschappij. De Onderwijsraad suggereerde onlangs nog dat voor het écht inlopen van de achterstanden - of het nou gaat om autochtone of allochtone leerlingen met laag opgeleide ouders - deze leerlingen niet twee keer, maar misschien wel drie of vier keer zoveel personeel nodig hebben.
Kortom, het is van groot belang dat de problematiek van de segregatie en van het geven van kansen aan kinderen die van huis uit niet zo veel meekrijgen, bovenaan op de agenda komt. Kunnen de heren Balkenende, Herben en Zalm hier bij het samenstellen van hun A4'tje nog even goed over nadenken?