blad nr 5
11-3-2000
auteur . Overige
Column

Barth

Zomaar een bericht uit een dagblad. Een schoolklas is op reis naar Rome en brengt een bezoek aan een museum. Een van de leerlingen blijft, ook na herhaaldelijk waarschuwen, niet met zijn vingers van de uitgestalde kunstwerken af. De jongen wordt voor straf naar huis gestuurd. Zijn ouders waren woedend. Alleen, niet op hun zoon. Zij deden hun beklag bij de school.

Een herkenbaar voorval voor veel leraren, denk ik. Lachesis vertelde er onlangs nog over in haar interview in Het Onderwijsblad vanwege het verschijnen van haar jongste bundel. Op een druilerige zaterdagnamiddag half februari namen maar liefst zeventig mensen deel aan een workshop over Rde leraar als opvoeder1, op het Kennisfestival van de PvdA in Nijmegen. Ook daar leidde het thema tot een levendige discussie. Leraren ervaren vaak weinig rugdekking van ouders in de aanpak van leerlingen. Op hun beurt vinden ouders dat leraren vaak te weinig tijd nemen om over opvoedkundige vragen te praten en dat er alleen aan de bel wordt getrokken als er problemen zijn.

De workshop leverde een scala van ideeën op over de vraag hoe niet alleen scholen, leraren, ouders en leerlingen, maar ook de overheid beter met dit onderwerp om zouden kunnen gaan. Zo waren de meeste sprekers het roerend eens dat de lerarenopleidingen te weinig aandacht aan het thema besteden. Er wordt te gemakkelijk van uitgegaan dat jonge leraren de opvoedkundige kant van hun werk maar in de praktijk van alledag moeten oppikken. Terwijl het wel degelijk mogelijk is in de opleiding te worden voorbereid op vragen waar je voor kunt komen te staan. Dat kan variëren van Rmag een pet en kauwgum nu wel of niet in de klas1, tot Rwat zijn mensenrechten en hoe geef je daar zelf uitdrukking aan?1.

Ook bleken veel deelnemers beleid van de schoolleiding te missen op het gebied van normen en waarden. Er is veel behoefte aan pedagogisch en didactisch leiderschap, vooral binnen het voortgezet onderwijs. Beleid van de school kan een steun in de rug zijn, bijvoorbeeld bij een conflict met een ouder. Maar het is voor ouders en leerlingen ook prettig en belangrijk om te weten waar ze aan toe zijn. De overheid zou het voeren van opvoedkundig beleid door de school eigenlijk als harde kwaliteitseis moeten vastleggen. Niet wat een school vindt, doet of laat - voor staatspedagogiek loopt niemand meer warm - maar wel dat een school weet wat ze doet, laat of vindt.

Ook het idee om meer opvoedkundige deskundigheid de school in te brengen, sprak veel van de aanwezigen in Nijmegen aan. Jonge ouders kunnen met hun kind naar het consultatiebureau voor medische zorg en opvoedkundig advies. Als het kind naar school gaat, neemt de schoolarts de medische kant over. Het opvoedkundig advies verdwijnt. Zou het niet voor ouders èn leraren prettig zijn als ook de pedagogische vraagbaak dicht in de buurt blijft? Het zou een goede zaak zijn als de bewindslieden van OnÍ…