blad nr 1
1-2-2025
auteur L. Rötgers
Column

Het is merkwaardig dat een leraar in Amsterdam eerder kans maakt op een LC-functie

Toen ik nog een leven had zonder vaste vloerbedekking of vaste vriendin, woonde ik anti-kraak in een Philips-woning in Eindhoven. De gloeilampenfabrikant bouwde, net als veel andere grote ondernemingen in de jaren vijftig, grote wijken om zijn personeel te kunnen huisvesten. Geen auto van de zaak, maar een huis, dat was nog eens een puik idee. Werknemers hadden een prima betaalbare woning en bovendien bestond in die wijken saamhorigheid, sociale controle en een mooie heterogene mix van sociaaleconomische klassen.
Later besloten bedrijven als Philips beter voor hun aandeelhouders te gaan zorgen dan voor hun personeel. Kapitalisme brengt niet alleen voorspoed. De arbeiderswoningen werden ondergebracht bij woningcoöperaties, verkocht op de vrije markt of zoals in het geval van ‘mijn’ Eindhovense woonstek: gesloopt. Op de plek waar ik vroeger goedkoop woonde, staan nu dure koopwoningen, die ik met mijn huidige salaris met geen mogelijkheid kan betalen. Deze wonderlijke ontwikkeling wordt door mensen met een auto van de zaak ‘economische groei’ genoemd.
Zoals iedereen weet, is er een chronisch en gillend tekort aan docenten, toch een beroepsgroep die een niet onaanzienlijke bijdrage levert aan de welvaart en het welzijn van de inwoners van ons land. Belangrijke mensen dus. Vooral in de Randstad is iedere leraar zijn gewicht in goud waard. Juist daar is ook een enorm tekort aan betaalbare woningen. Praktijksituatie: leraren komen niet in aanmerking voor een betaalbare huurwoning, want daarvoor verdienen ze te veel, maar voor het kopen van diezelfde woning verdienen ze te weinig. Vreemd genoeg probeert de overheid dit probleem al jaren zonder succes te tackelen door docenten in de Randstad beter te betalen met behulp van de zogenaamde functiemix. Dat werkt natuurlijk niet, want hogere salarissen leiden enkel tot hogere huur- en koopprijzen. Drie hoeraatjes voor het kapitalisme! Er bestaat zoiets als gelijke behandeling en beloning. Het is dan ook uiterst merkwaardig dat een leraar in Amsterdam eerder kans maakt op een LC-functie met bijbehorend salaris dan dezelfde leraar in Emmen. Alsof er in het oosten van het land geen lerarentekort is! Discriminatie heet dat volgens mij.
Vroeger was zeker niet alles beter, maar de ideeën waren soms zo gek nog niet. Goed in plaats van geld is beter. Stel je de volgende vacaturetekst voor op Meesterbaan: Leuke vmbo-school in Amsterdam zoekt enthousiaste docent Nederlands. 0,6 wtf. (Ben ik trouwens de enige die bij deze afkorting altijd ‘What The Fuck’ leest in plaats van ‘werktijdfactor’?). Salariëring in LB en appartement van 70m2 in Amsterdam-West. Hoeveel reacties denk je dat die advertentie zou opleveren?
‘Mooi idee, maar natuurlijk niet haalbaar’, schamperde een collega toen ik dit plannetje eens schetste. Toch interessant dat de woning van de zaak wel haalbaar was in een kapotgeschoten armoedig land in wederopbouw, maar blijkbaar niet in de van euro’s barstende stadsstaat die daar vijfenzeventig jaar later uit voort is gekomen. Deze constatering is een mooi vertrekpunt voor een radicale verandering in ons sociaaleconomisch denken.