- blad nr 1
- 1-2-2025
- auteur R. Wisman
- Idee
Online muziekles voor iedereen
Wie opgeleid wordt tot basisschoolleerkracht, krijgt weinig bagage mee om muziekles te geven. Het vak muziek wordt simpelweg onvoldoende gedoceerd op de pabo. De focus in het basisonderwijs is gericht op taal en rekenen. “Hierdoor is er op de meeste scholen slechts incidenteel aandacht voor muziekles. En dan gebeurt het vaak vanuit het idee dat de les vooral leuk moet zijn. Maar dit draagt niet wezenlijk bij aan de muzikale vorming van kinderen”, zegt Hans van de Veerdonk.
Hij was 25 jaar hoofdvakdocent methodiek bij het conservatorium in Amsterdam. Ook werkte Van de Veerdonk veertig jaar bij de muziekschool Amsterdam waar hij samen met zijn collega Ronald Schmitz hoofdvakdocent jazzgitaar de afgelopen jaren een online methode ontwikkelde voor alle basisscholen in Amsterdam. Deze methode is nu landelijk beschikbaar om scholen op een laagdrempelige manier van online muziekonderwijs te voorzien. Op de website abcmuziek.nl staan maar liefst 400 video’s waarop vak- en muziekdocenten en muzikanten de klas meerdere keren per week mee kunnen nemen in de wereld van de muziek. “Het is een doorlopende leerlijn voor kleuters tot en met groep 8 die een veelheid aan muzikale stijlen en begrippen omvat”, aldus Van de Veerdonk. Van speels met muziek kennismaken bij de kleuters tot serieus noten lezen in de bovenbouw. Een proefabonnement voor drie maanden is gratis. Een eventueel vervolg kost daarna 250 euro per jaar.
Een les die altijd doorgaat
Met één druk op de knop ‘staat’ de online muziekdocent voor de klas. De video’s duren circa tien minuten. Dat maakt het mogelijk om meerdere keren per week muziekles aan te bieden. “Vaker kort oefenen is bij muziekles effectiever dan één keer lang.”
Ieder leerjaar heeft een eigen thema met een lesboek voor de docent en een muziekwerkboek voor de leerlingen. Het lesboek verschaft inzicht in de doelstellingen van de les van die dag en geeft de leerkracht de mogelijkheid om de les voor te bereiden. Ook leerkrachten die zich onbekwaam voelen op het gebied van muziek, kunnen ermee uit de voeten, benadrukt Van de Veerdonk. “De leerkracht zet de video aan en doet actief met de kinderen mee. Het is ook mogelijk om de video even stil te zetten om een aantal kinderen uit te kiezen die actief met de video mee een ritme klappen of een klein stukje zingen.”
Docenten die willen, brengen verdieping aan met behulp van de werkboeken. De online beschikbaarheid van de lessen maakt dat het onderwijs altijd door kan gaan. Voortaan geen last meer van afwezigheid door ziekte. “De methode is van de kinderen. Dat betekent dat de muziekles altijd doorgaat.”
Met elkaar muziek maken
Muziekonderwijs is net zo belangrijk als reken- en taalles, vindt Van de Veerdonk. “Samen zingen is verbindend en draagt bij aan saamhorigheid, goed muziekonderwijs draagt bovendien bij aan meer eigenwaarde en zelfvertrouwen. Kinderen vinden het heerlijk om zich expressief te uiten.”
Muziekonderwijs begint met luisteren horen wat er gebeurt en zingen. Van daaruit begint het beleven met ogen (visueel), oren (auditief), hersenen (cognities) en lijf (motorisch). Deze vier paramaters werken voortdurend op elkaar in. “Het is een aanpak die kinderen stimuleert om zich muziek eigen te maken.”
Bij de meeste lessen gaat het om reproduceren en herhalen, maar met de online methode van abcmuziek.nl gebeurt er veel meer: spelen, bewegen, improviseren, componeren, presenteren. Hoe wil je dat ‘Lang zal je leven’ gezongen wordt als je jarig bent? Hard, zacht, in een ander tempo? Of in een klassieke, hardrock of jazz-stijl? “Kinderen leren nadenken over de betekenis van muziek voor henzelf. Het einddoel is dat een kind uiteindelijk onafhankelijk muziekkeuzes kan maken.”
Voor de makers is het duidelijk: muziekonderwijs is een must. “Kinderen worden er blijer van, gevoeliger en ze ontwikkelen empathie. Er ontstaat een goede vibe in de klas als kinderen met elkaar muziek maken. Dit heeft ook zijn uitwerking op de taal- en rekenprestaties. Kortom: muziek zorgt ervoor dat de wereld een beetje mooier wordt.”
Ben jij met iets bijzonders bezig of ken je iemand die in deze rubriek past? Laat het dan weten via onderwijsblad@aob.nl