• blad nr 10
  • 1-12-2023
  • auteur . Overige 
  • Deze maand

 

Corona-miljarden stuwen bovenmatige reserves op


De corona-miljarden en het lerarentekort laten hun sporen achter in de huishoudboekjes van onderwijsinstellingen in het primair en voortgezet onderwijs. Zo zijn de bovenmatige reserves gegroeid, net als de uitgaven aan extern personeel.

Dat blijkt uit berekeningen door het Onderwijsblad en een brief die onderwijsministers Robbert Dijkgraaf en Mariëlle Paul begin november naar de Tweede Kamer stuurden.
De uitgaven aan ‘personeel niet in loondienst’ in het po en vo namen in 2022 met bijna 200 miljoen euro toe naar 873 miljoen, een stijging van 27 procent. Deze lastenpost steeg vorig jaar een stuk sneller dan voorgaande jaren en sneller ook dan de totale personeelsuitgaven.
De overtollige buffers in het primair en voortgezet onderwijs groeiden vorig jaar met 222 miljoen naar 1,6 miljard euro. Daarvan komt 997 miljoen op conto van schoolbesturen in het primair onderwijs en 506 miljoen in het voortgezet onderwijs. Verder ligt er 116 miljoen op de plank bij samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs (zie ook het artikel op pagina 16).
In 2021 en 2022 ontvingen onderwijsinstellingen veel extra geld uit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO)om achterstanden door de coronapandemie weg te werken. Mede daardoor zagen het po en vo de inkomsten fors toenemen: van een kleine 23 miljard in 2020 naar ruim 27 miljard euro in 2022. Dat bleek meer dan ze konden uitgeven, mede door de grote tekorten op de arbeidsmarkt. Veel schoolbesturen hebben daarom de overblijvende NPO-middelen apart gezet voor de volgende jaren. Opgeteld gaat het om bijna 900 miljoen aan ‘NPO-bestemmingsreserves’ in het po en vo.
De overtollige buffers zijn het bedrag waarmee instellingen de signaleringswaarde overschrijden die de Onderwijsinspectie hanteert voor ‘mogelijk bovenmatig vermogen’. De inspectie becijfert hoeveel publiek eigen vermogen instellingen redelijkerwijs nodig hebben om eventuele risico’s op te vangen. Het is geen harde norm, maar een indicatie. Instellingen die de bovengrens overschrijden, moeten dat toelichten in het jaarverslag. Het ministerie van Onderwijs werkt intussen aan een wetsvoorstel om overtollige spaarpotten bij onderwijsinstellingen aan te pakken.

Frustratie
Al jaren leeft er frustratie over onderwijsgeld dat onnodig op de plank blijft liggen. Ook de AOb hamert erop dat onderwijsgeld naar de klas moet. Tegelijkertijd maakt de politiek het de schoolbesturen met de extra en incidentele middelen ook niet makkelijk om hun reserves af te bouwen in een tijd van grote tekorten op de arbeidsmarkt. Overigens blijkt ook dat veel besturen nog altijd voorzichtig begroten, waardoor het exploitatieresultaat vaak hoger uitpakt dan verwacht.

Lees ook het artikel ‘Van spaarpot naar broekzak’ elders in dit nummer.

Dit bericht delen:

© 2024 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.