• blad nr 8
  • 1-10-2023
  • auteur R. Wisman 
  • Flashback

 

‘Juf Bisseling negeerde het nakijkmodel’

‘Die jongen kan naar het gymnasium’, zei zijn meester al was het cito-advies havo/vwo. Het werd de bodem onder het boek De zeven vinkjes waarin Joris Luyendijk (52) zich kritisch uitlaat over het onderwijs. Lichtpuntje van het gymnasium was docent Lidy Bisseling die Joris’ originaliteit beloonde met een 10.

“Mijn boek De zeven vinkjes droeg ik op aan meester Jos, die ervoor zorgde dat ik op het gymnasium terechtkwam. Ik stak nogal af tegen mijn klasgenoten die al Engels hadden geleerd op hun lagere school. Sociaal gedroeg ik me onhandig. Ik bekritiseerde de populaire kinderen en de meelopers, droeg geen merkkleding én ik vond leren leuk: het recept voor een sociaal isolement.
De eerste jaren waren een desillusie. Ik had moeite mijn draai te vinden en wat ik schreef, vonden mijn docenten Nederlands nogal ijdele, dominante mannen die hun eigen ongepubliceerde werk in de bureaula hadden liggen niet goed. Ik kreeg althans zelden hoger dan een 6 of een 7. Eigen inbreng werd amper gewaardeerd. Het vak geschiedenis liet ik vallen, omdat ik me niet veilig voelde bij de leraar. De gymnasia in de huidige vorm zijn, vrees ik, de kraamkamers van de ongelijkheid in Nederland. Het beeld dat leeft over gymnasiasten is ook te rooskleurig. Ik hoor dezer dagen in Amsterdam jongens om mij heen trots zeggen geen enkel boek te hebben gelezen voor hun eindexamen gymnasium. Er waren uitzonderingen, maar ik leerde op het gymnasium toch vooral hoe ik me moest conformeren en gehoorzaam zijn. De Duitse, Franse en Engelse taal en wiskunde leerde ik uitstekend; daar profiteer ik nog steeds van. Maar Latijn en Grieks vond ik saai, het was vooral stampwerk. Reproductie en grammatica; daarin schuilt niet het interessante van deze talen.
Docent Nederlands Lidy Bisseling in klas 5 was een verademing. Zij kwam uit de stad gaf ook les op het Vossius Gymnasium in Amsterdam en was degene die mijn manier van denken beloonde in plaats van afstrafte. Zij waardeerde originaliteit. Dat was fantastisch!
Op mijn literatuurlijst had ik expres alleen maar voor de hand liggende boeken gezet: De aanslag, De donkere kamer van Damokles, De avonden. Wat is er nu moeilijker dan juist daarover nog iets origineels zeggen? Daarin zag ik de uitdaging. Het onderwerp van mijn spreekbeurt een onderdeel van het schoolexamen was humor. Zonder internet had ik geprobeerd uit te zoeken welke soorten humor er zijn. Daarover had ik een soort conference gemaakt. Mevrouw Bisseling zat alleen maar te genieten, negeerde het nakijkmodel en gaf me een 10. Dat heeft me durf gegeven: er zijn mensen die mijn blik wel waarderen.”

{kader}
Lidy Bisseling (72) gaf 43 jaar les als docent Nederlands. Aan het Gemeentelijk Gymnasium Hilversum was ze verbonden van 1983 tot 1999.
“Ik herinner mij het mondelinge literatuurexamen van Joris (1989!) nog heel goed. Ik was namelijk domweg onder de indruk: hij had een heel eigen, originele visie op de gelezen boeken waardoor het geen ‘examen’ meer was maar een boeiend gesprek over literatuur, precies wat je als docent wilt!
Zijn spreekbeurt voldeed inderdaad niet echt aan de voorschriften, maar inhoud en vorm waren zo verrassend en goed, dat ik het beoordelingsmodel aan de kant heb geschoven.”

Dit bericht delen:

© 2024 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.