• blad nr 3
  • 1-3-2021
  • auteur J. Poortvliet 
  • Verkiezingen 2021

 

Een miljard voor kleine klassen? ‘Zeker wel’


Kansenongelijkheid is een belangrijk thema voor Lilianne Ploumen, krap twee maanden voorafgaand aan de verkiezingen naar voren geschoven als PvdA-lijsttrekker. “Kinderen die huiswerkbegeleiding of coaching in studievaardigheden nodig hebben, moeten dat gewoon via school krijgen.” De online verbinding is net tot stand gekomen wanneer Lilianne Ploumen zich richting de camera buigt en geconcentreerd haar korte coupe in model duwt. Als haar duidelijk wordt dat de interviewer al mee kijkt, lacht ze: “Oh hallo! Ja, je hebt van die vrouwen bij wie hun haar altijd vanzelf goed valt. Zo een ben ik er niet.” Ten tijde van het interview is Ploumen tien dagen lijsttrekker van de partij. Hiervoor was ze Kamerlid, partijvoorzitter en minister van Ontwikkelingssamenwerking in het kabinet Rutte II. Valt haar al iets op aan haar nieuwe rol? “Phoe, lastige vraag. Ik zit er zo middenin. Ik vlieg van Zoom-meeting naar Insta live-sessie. Wat me wel opvalt is de enorme hoeveelheid aan berichten. Mensen willen heel veel boodschappen aan me kwijt. Dat helpt me ook bij het bedenken: wat is er nodig in dit land? Natuurlijk, we hebben een verkiezingsprogramma, maar het is altijd fijn om van mensen direct te horen wat zij op dit moment ervaren. Het is geen makkelijke tijd.” Ik neem aan dat u al die berichten niet zelf leest? “Jawel, ik bekijk het allemaal. Het lukt alleen bijna nooit om snel te antwoorden, maar ik lees vrijwel alles.” Weinig vertrouwen Neem de reacties op haar eerste lijsttrekkerstoespraak op het PvdA partijcongres in januari. Ploumen vertelt er dat ze tot een van de eerste lichtingen meisjes behoorde op het vwo van wat daarvoor nog een jongensschool was. “Een van de leraren gaf aan maar weinig vertrouwen te hebben in de intellectuele capaciteiten van meisjes. Daarvan was ik niet onder de indruk.” Op Facebook reageert men eerst vriendelijk, maar al snel verandert de toon. ‘Ik geloof hier geen barst van, we hebben het over Nederland toch?’ en ‘Ik ben tien jaar ouder, maar zoiets heb ik nooit gehoord.’ Een ander: ‘Ik vind het ook een raar verhaal. De helft van de kinderen in mijn klas op de middelbare school waren meisjes.’ Wat denkt u als u dat type reacties leest? “Vooral dat we blijkbaar zijn vergeten hoe het toen was. Ik ben opgegroeid in Maastricht en daar had je in de jaren zeventig nog aparte jongens- en meisjesscholen. Ik zat met 7 meisjes en 23 jongens in de klas. Je kunt het je nu niet meer voorstellen, maar het was zo.” Het laat ook het wantrouwen in de samenleving zien. Veel Nederlanders lijken boos en voor hun eigen belang of waarheid in de weer. Corona maakt dat er niet beter op. Is het een lastige tijd om lijstrekker te zijn? “Het is vooral voor heel veel mensen in Nederland een heel lastige tijd. Nu wij elkaar spreken zijn de scholen dicht. Ontzettend veel mensen verliezen hun baan, hun inkomen. Maar ook als corona straks voorbij is, zijn een deel van de problemen niet weg. Daar wil ik me voor inzetten, om problemen op te lossen. En ja, mensen die boos zijn moeten vooral hun zegje kunnen doen. Ik wil hun zorgen aanhoren. Ook als het de mijne niet zijn. Maar ik zie vooral heel veel mensen die er elke dag weer iets van willen maken. Die hoor je niet, die bezetten niet het Malieveld, of rellen hun frustratie er uit. Vaak zijn dat ook mensen die in het onderwijs werken.” Bestaat er volgens u nog steeds een groot verschil tussen naar school gaan in de Randstad en daarbuiten? “Er zijn hele grote verschillen, maar niet per se tussen Randstad en provincie. Ik woon inmiddels al lang in Amsterdam Nieuw-West. In onze wijk staan scholen die het heel moeilijk hebben om leraren te vinden. Terwijl Amsterdam Zuid dat soort problemen veel minder kent. Ouders kopen daar ook nog eens massaal bijlessen voor hun kinderen in. Dat is een startpunt voor kansenongelijkheid. Daarom vinden wij dat kinderen die huiswerkbegeleiding of coaching in studievaardigheden nodig hebben dat via school moeten krijgen. Scholen krijgen daar dan extra middelen voor.” Over de hoofdstad gesproken, uw partijgenoot en wethouder onderwijs in Amsterdam Marjolein Moorman - prominent aanwezig in de goed bekeken documentaireserie Klassen - geeft leraren die werken op achterstandsscholen een hoger salaris. Wordt Amsterdam daarin de voorloper voor de rest van Nederland? “Wat ons betreft wordt de loonkloof tussen het primair en voortgezet onderwijs in heel Nederland gedicht. Zo kunnen overal waar nodig extra leraren worden aangesteld.” Ook in het landelijke PvdA-verkiezingsprogramma staat: ongelijke kansen betekent ongelijk investeren. Maar dus niet in de beloning van leraren? “Waar schaarste is, kan beloning helpen. Maar uiteindelijk verdienen alle leraren een beter salaris dan ze nu krijgen.” Damesstrijd Op links is het deze verkiezingsronde een damesstrijd. Lilian Marijnissen, Sigrid Kaag, Lilianne Ploumen en Jesse Klaver als mannelijke uitzondering. Ploumen oogstte succes met de door haar geïnitieerde internationale beweging voor het recht op abortus She decides. Missie geslaagd? “Het is fantastisch dat er meer vrouwelijke lijsttrekkers zijn. De helft van Nederland is vrouw hè. Het is goed dat jonge meiden van nu zien dat het heel normaal is dat een vrouw een politieke partij vertegenwoordigt.” Was dat ook een reden om ja te zeggen tegen het lijsttrekkerschap? “Nee. Ik heb ja gezegd omdat ik me verantwoordelijk voel. En ook dit dossier, de emancipatie van de vrouw, is niet af. In de Tweede Kamer was het aantal vrouwelijke Kamerleden bedroevend laag afgelopen kabinetsperiode. Ook vrouwelijke hoogleraren zijn er bijvoorbeeld nog steeds onvoldoende. En vrouwen verdienen nog altijd minder dan mannen in dezelfde functie.” Dagblad NRC stelde dat u wellicht in staat bent om meer kiezers naar de PvdA te trekken, omdat u de sociaaldemocratie ‘heeft doorleefd’. Hoe ziet u dat zelf? “Ik denk niet elke dag: tjonge wat ik heb ik de sociaaldemocratie doorleefd. Maar ik weet wel uit ervaring dat dingen niet vanzelf goed gaan. Bij ons thuis stond leren heel hoog aangeschreven. Mijn vader en moeder hadden enkel lagere school, maar vonden dat wij zo veel als we konden moesten leren. Ja, we moesten meehelpen, maar eerst ons huiswerk maken. Dat heeft ons geholpen, maar was niet voor iedereen in mijn omgeving vanzelfsprekend.” Het verhaal van hoe u bent opgegroeid riekt ook enigszins naar nostalgie. Dochter van de melkboer in het standenbewuste Maastricht. “Ik ben helemaal niet nostalgisch. Ja, om persoonlijke redenen misschien wel. Ik zou er heel wat voor over hebben om weer eens een hele dag met mijn vader langs de deuren te gaan. Terwijl ik dat vroeger zeker niet altijd leuk vond. Maar in het algemeen is het als vrouw in Nederland natuurlijk veel beter om nu geboren te worden dan in 1962. Tegelijk zijn bepaalde problemen niet opgelost, of keren ze te vaak terug. Neem het lerarentekort. Dat moeten we gewoon aanpakken. Onder andere door de loonkloof te dichten, door kleinere klassen. Maar we willen ook naar de zij-instroom kijken, dat traject duurt nu soms te lang. En als het aan ons ligt komt er een Rijksacademie voor leraren, door de overheid geregeld en betaald. Vergelijkbaar met defensie en politie.” Ploumen vervolgt: “Als je me eind jaren tachtig had verteld dat anno 2021 een kwart van de vijftienjarigen in ons land niet voldoende kan lezen en schrijven, dan was m’n mond opengevallen. Ook daar is wat ons betreft een groot offensief nodig. Waarbij scholen bijvoorbeeld de middelen krijgen om een schoolbibliotheek in te richten.” De lijstrekkers van GroenLinks en D66 vertelden het Onderwijsblad dat links moet gaan samenwerken in een volgend kabinet. “Dat klopt. Er is een grote sociale meerderheid nodig in het parlement om onze plannen te realiseren.” Bekaaid Toch komt onderwijs er vaak uiteindelijk, bij het afsluiten van een regeerakkoord, bekaaid van af. Neem de kleine klassen. D66 wil het, GroenLinks, de Partij voor de Dieren en jullie ook, maar alleen al in het primair onderwijs kost het bijna een miljard euro. Dan gaat het toch nooit gebeuren? “Oh ja zeker wel. Het gaat uiteindelijk om politieke wil, om een politieke keuze.” En dan is het straks 17 maart. Wat maakt uw lijsttrekkerschap geslaagd? “Als het resultaat van de verkiezingen goed is natuurlijk. We gaan voor dubbele cijfers.” Toen Lodewijk Asscher begin januari 2021 besloot op te stappen vanwege de toeslagenaffaire, werd Lilianne Ploumen als nieuwe lijsttrekker gekozen. “Ik heb ja gezegd omdat ik me verantwoordelijk voel.” {streamer} ‘We willen naar de zij-instroom kijken, dat traject duurt nu soms te lang’


Dit bericht delen:

© 2021 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.