• blad nr 2
  • 1-2-2021
  • auteur J. Bos 
  • Column

 

Verzinsels

In een helverlicht overleghok op school zit Anne tegenover me. Twintig jaar oud en weggekropen in een jas die als een tent om haar tengere lijf valt. Kortgeknipt haar. Ringetje in de neus. Wallen onder de ogen. Ze doet nog het meest denken aan een verzopen katje. Doodongelukkig.
Ik werk nu vijf jaar op de school voor journalistiek. Ooit zat ik er zelf. Als ik me aan een nieuwe groep eerstejaars voorstel, vertel ik dat mijn eigen studietijd nog maar kort geleden voelt. Maar wanneer ik vraag wie er toen al geboren was, gaan er steeds minder vingers de lucht in. De laatste keer zelfs geen. Dat was even slikken.
Ik geef les om studenten vaardigheden en inzichten te leren die harder nodig zijn dan ooit. Ik herinner me hoogdravende woorden uit mijn eigen studietijd: hier word je opgeleid tot waakhond van de democratie. Eerst vond ik dat stoer. Toen grinnikte ik erom. In deze tijd daagt de waarde van die woorden opnieuw. De waarheid staat onder druk in een wereld waar feiten plots als verzinsels worden bestempeld.
Maar Anne heeft wat anders aan haar hoofd. Ze durft niet naar de wc.
Dat heeft te maken met haar lijf en identiteit die niet overeenkomen. Het resultaat: bij de dames wordt ze scheef aangekeken omdat ze er jongensachtig uitziet. Bij de heren voelt ze zich met haar vrouwenlijf niet veilig. Dus is ze veroordeeld tot het gehandicaptentoilet. Maar dat weigert ze. Dan maar niet naar school.
Als mentor zoek ik met studenten zoveel mogelijk naar oplossingen die ze zelf mogen bedenken. Vandaag lukt dat gelukkig. Diezelfde avond spreekt Anne de hogeschool per mail aan op deze vorm van sociale exclusie. Vanuit haar eigen belang, maar ook omdat er meer studenten zijn zoals zij. School zou een veilige plek moeten zijn. Voor iedereen.
We zijn een jaar verder. Anne is in therapie en staat bovenaan de wachtlijst voor de grote stap. Zijn blik is scherp. Hij publiceert verhalen over gender en zijn eigen zoektocht en is bezig met een sociale transitie. Oftewel: het is nu hij en hem. Een Anne die eindelijk tot zijn recht komt.
Anne wil via de klassen-app uit de kast te komen. En zoals altijd houdt hij me op de hoogte. In mijn werkkamer lees ik die middag zijn berichtjes; het zijn screenshots van de reacties van zijn klasgenoten. Ik moet even wat wegslikken. Zoveel compassie, zoveel respect. Ik ben trots op mijn klas.
Onlangs kreeg ik bericht dat Hogeschool Utrecht zo snel mogelijk in alle gebouwen genderneutrale toiletten zal realiseren. Laat het een les zijn. In sommige verzopen katjes schuilt een waakhond met vlijmscherpe tanden. Aan ons docenten de taak om ze te helpen blaffen.

Dit bericht delen:

© 2021 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.