Stilstand in crisistijd

In het primair onderwijs zijn de lees-, spel- en rekenprestaties van kinderen met laagopgeleide ouders tijdens de vorige scholensluiting achteruit gegaan. “Het belang van naar school gaan moet tijdens deze crisis steeds worden afgewogen tegen de gezondheidsrisico’s”, zegt onderzoeker Mark Verhagen (Universiteit van Oxford). “Onze studie laat
zien hoe zwaar de consequenties zijn van een lockdown.”

{kader 1}
Wat zijn percentielscores?
Verhagen en zijn collega’s van de universiteit van Oxford vergeleken scores in het cito-leerlingvolgsysteem in maart en mei vorig jaar met scores uit eerdere schooljaren. Ze gebruikten percentielscores, een wat uitzonderlijke maat waar- mee veel leraren niettemin vertrouwd zijn. Zo’n percentielscore geeft normaal gesproken weer hoe een leerling het doet ten opzichte van andere leerlingen op dezelfde test in hetzelfde jaar. Een score van 25 betekent dat 25 procent van de kinderen het minder goed deed dan jij en 75 procent beter. “Bij wijze van uit- zondering zijn de percentielscores uit 2020 dit keer vergeleken met de scores uit de eerdere schooljaren 2017/18 en 2018/19”, zegt Verhagen.

{kader 2}
Leerschade voor kinderen van laagopgeleide ouders was tijdens de lockdown het grootst.
Kinderen met ouders die maximaal basison- derwijs hebben afgerond (zeer laagopgeleid) of met maximaal vmbo-basis of kader beroepsge- richte leerweg (laagopgeleid) scoorden 40 pro- cent onder het gemiddelde en gingen tijdens de eerste lockdown achteruit.

In vergelijking tot rekenen en spelling laat lezen de grootste achterstand zien

{kader 3}
Van maart tot mei niks wijzer.
Een kind dat in eerdere schooljaren 50 scoorde kwam na de lockdown uit op een percentielscore van 47. De teruggang met 3 punten staat volgens Verhagen gelijk aan een achter- stand van 20 procent op de totale lesstof van een jaar. In de ruwe twee maanden van 16 maart tot 11 mei (20 procent van een schooljaar), leerden de basisschoolleerlingen gemiddeld niets bij.

Kinderen in groep zes liepen de grootste achterstand op

{kader 4}
Scholensluiting is de oorzaak.
Volgens Verhagen is het aannemelijk dat zijn studie een echt leereffect laat zien en dat zijn resultaten niet het gevolg zijn van het feit dat leerlin- gen in crisistijd misschien uit hun doen waren. Hij baseert die conclusie op een vergelijking van scores van leerlingen op een test waarin ze snel informatie moesten verwerken. “Op deze test bedraagt de achterstand maar een derde van de achterstand op de andere drie tests, die direct gerelateerd zijn aan de aangeboden lesstof”, zegt Verhagen. “Dat is een extra aanwijzing dat het effect dat we meten werkelijk een gevolg is van de scholensluiting.”
Met een dataset van ongeveer 350 duizend leerlingen in de groepen 4 tot en met 7 (15 procent van alle basisscholen) is het onderzoek van Verhagen en zijn collega’s de grootste en meest gedegen analyse van de nadelige effecten van afstandsonderwijs voor kinderen met laagopgeleide ouders in
coronatijd tot nu toe.

,i>Effect van lockdown op test voor informatieverwerking valt mee