• blad nr 9
  • 1-10-2020
  • auteur E. Veldt 
  • Opinie

 

Lesmethoden verstikken leerkracht ťn leerling

Juf Eline Veldt voelt zich te vaak een trut die kinderen probeert te motiveren voor taken die saai en disfunctioneel zijn. Ze wil de invloed van commerciŽle lesmethoden inperken.

Toen de scholen op slot gingen en kinderen thuis begeleid moesten worden bij het schoolwerk, hield ik mijn hart vast. Ik verwachtte dat ouders binnen de kortste keren zouden gaan steigeren als zij zagen wat voor geestdodende methodeopdrachten hun kinderen dagelijks voorgeschoteld krijgen. Geen greintje originaliteit of eigen inbreng. Ik hoorde ze al denken: geen wonder dat iedereen, kind en leerkracht, gedesillusioneerd raakt in het onderwijs. Gek genoeg hoorde ik daar niets over in de media.
Een vriendin hielp me uit de droom: Eline, ouders zijn zelf druk met werk, ze zijn al lang blij als hun kroost even rustig achter de laptop zit. Denk je echt dat ze tijd hebben om zich druk te maken over de originaliteit van de opdrachten? Misschien heeft ze gelijk. En de houding van de ouders die ze beschrijft, verschilt soms niet eens zo veel van mijn eigen gevoel als mijn klas eindelijk even in stilte aan het werk is. Ik schrik als ik me dat realiseer.
Ik heb een haat-liefdeverhouding met onderwijs. Ik geniet van mijn vak, lesgeven kan me vleugels geven. Maar te vaak voel ik me de trut die kinderen probeert te motiveren voor taken die inderdaad vaak saai en disfunctioneel zijn. Invuloefeningen die bevestigen wat een leerling al weet (of niet weet), maar die hem in ieder geval geen nieuwe kennis oplevert. Multiplechoicevragen waarbij een interessante gedachtegang eerder een fout dan een goed antwoord oplevert.

Creativiteit
In haar column in het juni-nummer van het Onderwijsbladintroduceert vmbo-docent Wera de Lange de piramide van wantrouwen. Wetgever, inspectie, koepelbestuur, directie en leerkracht drukken op elkaar en de leerling net zo lang tot die in het juiste vormpje past. Vervolgens zijn ze verbaasd dat dit op termijn niet de gewenste resultaten oplevert.
Wie sinds jaar en dag handig inspeelt op het wantrouwen tussen de verschillende lagen in piramide, zijn de commerciŽle uitgeverijen. CommerciŽle lesmethoden zijn zo verweven met het Nederlandse onderwijs dat ze haast niet meer van elkaar te scheiden zijn. Het stap voor stap volgen van de lesjes in de methode staat garant voor een doorlopende leerlijn en helpt om je handelen overtuigend en meetbaar te verantwoorden aan een meerdere.
Hoe belangrijker de lesmethode, hoe minder een beroep wordt gedaan op de creativiteit en het zelfdenkend vermogen van leerkrachten. En daarmee op dat van de leerlingen. Lesmethoden helpen een efficiŽntieslag te maken in de school, waardoor voor eigen inbreng nauwelijks plaats is behalve misschien wanneer alle voorgeschreven lesjes zijn afgerond, als een soort privilege. In onze efficiŽntieslag zijn we er zo op gebrand om Ďalles uit het kind te halení dat we vergeten zijn dat het ook voeding nodig heeft.
Het effect van lesmethoden op het Nederlandse onderwijs is nauwelijks onderwerp van discussie, maar heeft wel grote invloed op hoe ons onderwijs functioneert. Mindere scores, meer ordeproblemen en een nationaal leerkrachtentekort: zou het onderwijs voor alle betrokkenen niet veel kleuriger worden als de invloed van lesmethoden wordt ingeperkt?
Laat vaders, moeders, opaís, omaís en oppassen zich hierover uitspreken. En leerkrachten, laten we samen een nieuwe weg in slaan, in plaats van de oude draad weer op te pakken.

Eline Veldt is leerkracht in groep 3 van een basisschool in Den Haag.

{citaat}
Geen wonder dat iedereen, kind en leerkracht, gedesillusioneerd raakt in het onderwijs

Dit bericht delen:

© 2024 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.