- blad nr 11
- 1-12-2019
- auteur . Overige
- Opinie
Beloon ambitieuze leraren beter
Ambitieuze leraren die laten zien dat ze zich ontwikkelen moeten meer verdienden, schrijft Sander Korver. En ingedutte collega’s moeten financieel inleveren.
Leraren in heel het land voeren actie, maar de politiek weigert nog altijd het geld beschikbaar te stellen dat het onderwijs nodig heeft. Ik wil hier niet bepleiten dat geld de enige oplossing is in onze sector om de problemen op te lossen. Het lerarentekort is een probleem, maar daarnaast is het imago van het vak leerkracht de afgelopen decennia flink veranderd. De sector en de vakbonden hebben de oplossing: er moet meer geld bij. Maar is geld alleen de oplossing?
Minister Arie Slob van Onderwijs heeft het onderwijsveld de opdracht gegeven mee te denken over een oplossing. Hij lijkt uit te gaan van een professionele houding van de sector. Door werkdrukgelden beschikbaar te stellen konden teams op school zelf beslissen welke maatregelen hen zouden helpen. Dit lijkt te werken maar omdat de gelden van tijdelijke aard zijn biedt deze oplossing voor de langere termijn weinig zekerheid. Op deze basis kunnen teams geen structurele veranderingen realiseren.
Lerarentekort
Het lerarentekort hebben we met zijn allen zien aankomen. Het lijkt alsof het ministerie dat heeft laten gebeuren. Nu komt er mede door het tekort aan leerkrachten beweging. Scholen en besturen denken noodgedwongen na over het anders organiseren van goed onderwijs. Leerkrachten worden op een andere manier ingezet. Scholen experimenteerden met een vierdaagse schoolweek. Schoolbesturen in grote steden vroegen zich openlijk af of kinderen een jaar later met school zouden kunnen beginnen. Uit nood geboren, gebeurt er op dit moment van alles. Misschien had de sector de lerarentekorten daarvoor wel nodig.
Dan ons imago. Wat is er toch misgegaan? Als je een-op-een met een leerkracht praat, ontmoet je haast altijd een troste vakman of –vrouw met passie voor het vak. Zet je de leerkrachten bij elkaar, dan verandert de stemming. De werkdruk is te hoog, we hebben het zo zwaar, we kunnen eigenlijk onder deze omstandigheden niet goed lesgeven.
Waar is de passie en de trots? Wij onderwijsmensen zijn de mensen die ons imago weer op kunnen poetsen. Als wij uitstralen dat wij het mooiste vak van de wereld hebben, dan trekt dat mensen aan. Ons klagen over het werk, heeft een averechts effect.
Nu lijkt het alsof ik beweer dat de sector inderdaad alle problemen zelf kan oplossen. Maar dat denk ik niet. Onze sector heeft mijns inziens baat bij iemand die voor de troepen uit durft te lopen. Ik daag onze minister uit een gewaagde stap te zetten. Ik heb het over de salarisstructuur. Als je, zoals in mijn geval, op 22-jarige leeftijd het onderwijs instapt, ben je jong en ambitieus. Je bent op dat moment ook startbekwaam en verdient een goed salaris. Je wordt in je eerste jaren begeleid naar een basisbekwaam niveau. Of je dat in twee, drie of vier jaar haalt, maakt niet veel uit. Daarna ontwikkel je tot een excellente leerkracht. Vaak haal je die kwalificatie binnen tien jaar. Wat betekent dat voor je salaris? Eigenlijk niets. Ieder jaar dat je in dienst bent, stijg je een trede in je loonschaal. Er wordt bijvoorbeeld niet gekeken of je jouw doelen in je persoonlijke ontwikkeling hebt gehaald. Nee, het stijgt gewoon. In vijftien jaar doorloop je je schaal. En dan? Ik ben nu 38 en zit in de hoogste salarisschaal. Tot mijn pensioen blijf ik dit bedrag verdienen als ik leerkracht blijf. Dat is dus nog dertig jaar. Je zult begrijpen dat dit geen uitdagend perspectief is.
Prikkel
Leerkrachten van mijn leeftijd kijken om zich heen, kiezen voor een managementfunctie of zetten de stap naar het voortgezet onderwijs. We verliezen hier leerkrachten mee. Gooi de salarisstructuur op de schop. Weg met de vanzelfsprekendheid van elk jaar een trede hoger. Een beter salaris moet je verdienen. Ingedutte leerkrachten die uitkijken naar hun pensioen moeten ook in treden kunnen dalen als zij niet meer de kwaliteit leveren die ze zouden moeten leveren. Met deze financiële prikkel houd je de leerkracht scherp. Zo wordt ambitie beloond, gaat de kwaliteit omhoog, krijgt de leerkracht meer voldoening en voed je de trots. Zo komt het onderwijs weer langzaam uit het slop.
Sander Korver werkt als leerkracht op basisschool De Eendragt in Wormer en volgt een opleiding tot directeur.