- blad nr 9
- 1-10-2019
- auteur D. van 't Erve
- Redactioneel
Gymleerling geeft zichzelf cijfers
Een jongen hangt aan de ringen, neemt twee stappen op de mat en zwaait hoog de lucht in. Een klasgenoot filmt de zwaai met zijn mobiel. De leerling kijkt het filmpje later terug en beoordeelt zijn prestatie zelf in de app Sportfolio, een idee van bewegingsdocent Sjors Elsinghorst.
Al vanaf het begin van zijn onderwijscarričre in 2011 loopt Elsinghorst tegen het probleem aan: hoe kun je leerlingen goed beoordelen zonder dat het plezier in bewegen afneemt? “Het geven van cijfers werkt niet motiverend”, legt hij uit. “Het is ook lastig, want wanneer is iets goed, matig of onvoldoende en hoe doe je recht aan verschillen tussen leerlingen? Het is heel subjectief. Met dertig kinderen in een klas is het bovendien onmogelijk om een goed beeld van iedereen te krijgen.”
Plezier
Ruim zes jaar heeft Elsinghorst gezocht naar een beoordelingsmethode die meer recht doet aan de inzet en die prestaties van leerlingen en het plezier in bewegen bevordert. Hij ontdekte dat de oplossing ligt in het beoordelen van het proces, waarbij de leerling invloed heeft op zijn eigen ontwikkeling binnen zijn eigen mogelijkheden, ook wel formatief toetsen genoemd. Elsinghorst: “Er waren al veel mooie initiatieven waarbij leerlingen een portfolio bijhouden, maar dat was allemaal nog op papier. Daar gaat veel tijd inzitten die we liever besteden aan lekker sporten en bewegen.”
De ontwikkeling van een app als hulpmiddel lag voor de hand, waarbij it’er Jeffry Roest het technische gedeelte voor zijn rekening nam. Elsinghorst: “Leerlingen vergeten wel eens hun gymspullen, maar hun telefoon hebben ze altijd bij zich. Dus het is een mooi middel om in te zetten.”
Via de app bepaalt elke leerling zijn beginniveau (de nulmeting), stelt vervolgens doelen, gaat oefenen en filmt na een aantal lessen opnieuw hoe hij ervoor staat (de eindmeting). Zowel docent als leerling kunnen de gegevens bekijken in de app en de bijbehorende online omgeving. De docent krijgt meer een coachende rol. “Je hoeft nu niet meer langs de kant te zitten schrijven, maar houdt tijd over om elke leerling te begeleiden”, vertelt Elsinghorst. “Hun antwoorden op de zelfreflectie bieden input om het gesprek aan te gaan. Het proces is veel interessanter dan het eindresultaat, omdat een leerling ziet wat hij heeft gedaan, hoe hij vordert en wat een volgende keer eventueel nog anders zou kunnen. Dat hij zelf invloed heeft op zijn ontwikkeling, werkt heel motiverend. Het is zo gaaf als leerlingen uit zichzelf komen vragen hoe ze zich nog kunnen verbeteren.”
Ook op onderwerpen als samenwerken of inzet beoordeelt de leerling zichzelf via de app. Voorafgaand aan een opdracht geeft de leerling in een rubric, een beoordelingsschaal, aan hoe goed hij denkt te kunnen samenwerken. Vervolgens stelt hij zich een doel, krijgt hij les en na afloop volgt de reflectie. “Dat je dit soort onderwerpen niet op film kunt vastleggen, maakt het aantonen van vorderingen iets moeilijker”, zegt Elsinghorst. “Een oplossing is om leerlingen daarnaast ook elkaar te laten beoordelen.”
Stoeien
Na een pilotjaar op 17 scholen is de app helemaal klaar voor gebruik. Dit jaar zijn 33 scholen ermee gestart. “In veel vakgroepen is beoordelen een hot item en docenten zijn enthousiast over zowel de app als de oplossing. Natuurlijk kan de inzet van mobieltjes en het gebruik van de app tijdens de les in het begin wat stoeien zijn. Een goede organisatie is bepalend voor succes. We kunnen docenten trainen om ze daarin op weg te helpen.”
Vanaf dit schooljaar houdt Elsinghorst zich volledig bezig met de uitvoering en doorontwikkeling van de app. De app kost 6 euro per leerling per jaar. “We hebben geprobeerd de kosten zo laag mogelijk te houden, zonder iets af te doen aan de service. We willen bijvoorbeeld goed bereikbaar zijn, zodat we scholen direct kunnen helpen als er iets is.”
Nog dit jaar wordt er proefgedraaid met een portfolio app voor andere vakken die het leren voor de leerling zichtbaar maakt. Mooie ontwikkelingen, vindt Elsinghorst, die vanwege slijtage aan het heupgewricht zijn docentschap niet meer kan uitvoeren. “Het is fantastisch dat ik op deze manier betekenisvol bezig kan blijven met mijn vak.”
www.sportfolioapp.nl