blad nr 8
1-9-2019
auteur T. van Haperen
Column

Achterlijk land

Het voortgezet onderwijs heeft 85 duizend fte’s in dienst voor ongeveer 950 duizend leerlingen. Je zou zeggen, moet kunnen, zeker omdat het aantal leerlingen ook nog eens krimpt. En ja, een warm lichaam voor de klas, dat lukt, maar bij ziekte vallen lessen uit, het aantal on- en onderbevoegdenstijgt, kinderen krijgen over een decennium alleen in het vak geschiedenis nog les van docenten die gestudeerd hebben aan een universiteit en voor de exacte vakken en Duits is de gekwalificeerde leerkracht als de spreekwoordelijke speld in de hooiberg. Zo holt het lerarentekort de kwaliteit van onderwijs uit. Je zou zeggen, dit moeten we aanpakken, met zijn allen. De werkelijkheid is helaas anders en ronduit nihilistisch. Onderwijzend Nederland is als een no future punkbandje uit de jaren zeventig, bekend van de hit I don’t care. Twee voorbeelden.
In de zomer spreek ik een vriend van vroeger. Hij heeft Duits gestudeerd, niet afgemaakt, want in zijn laatste jaar ging hij bij een bedrijf werkenals logistiek manager. Tien jaar geleden zag hij in de berichtgeving over het lerarentekort een kans. Hij wilde voor de klas, dat werd zijn ideaal.Maar ja, de schoorsteen moet ook roken, hij aarzelde even, is vorig jaar dan toch begonnen aan een deeltijdopleiding en dat valt niet mee. Zijn
oude tentamens zijn vervallen, geen vrijstellingen dus en een stage regelt de hogeschool niet voor deeltijders. Dat moet hij zelf doen en dus
schrijft hij 35 brieven, belt een week later 35 scholen, maar in Brabant wil niemand hem aan een stageplek helpen. Het Algemeen Dagblad meldt ondertussen ganz locker dat afschaffen van het vak Duits nabij is. Er zijn namelijk geen leraren.
In het Noordhollands Dagblad lees ik over een leraar van 39 die na twaalf jaar klaar is met lesgeven. Zij wordt paardentandarts, niet haar droombaan, maar zo kan ze niet verder. Ze heeft biochemie gestudeerd en op basis daarvan de lesbevoegdheid in de vakken natuur- en scheikunde behaald. Maarslecht management, niet het salaris krijgen dat je verdient, gekwalificeerde leraren vervangen door stagiairs: iemand met verstand gaat zo niet nogdertig jaar werken. In dezelfde krant vertelt haar bestuurder dat hij het lerarentekort gaat bestrijden middels een uitzendconstructie. Tja.
Het lerarentekort op de werkvloer en in de media; het zijn parallelle universums. In de media persen belangenbehartigers met zwaar aangezette
personeelstekorten de minister af. Het daarmee opgehaalde geld gaat vervolgens naar flexibele contracten, uitzendbureaus en reserves. Op de werkvloer behoudt de leraar in loondienst ondertussen in goede tijden zijn koopkracht, bij een recessie gaat hij achteruit en de klassengrootte was, is enblijft bizar hoog. Kortom, de uitholling van onderwijskwaliteit gaat gewoon door. Wat een achterlijk land is dit.