blad nr 7
1-7-2019
auteur K. Hagen
In beeld

Bloopers in de Bosatlas

Het is het grootste en misschien wel het zwaarste boek van de ‘middelbare’: de Bosatlas. Generaties zijn ermee opgegroeid. Fans kunnen hun hart ophalen bij de tentoonstelling ‘De Bosatlas. De kunst van het weglaten’ in het GRID Grafisch Museum Groningen. Vooral dat weglaten was vernieuwend in de eerste generatie atlassen van de Groningse aardrijkskundedocent Pieter Roelf Bos. “De Bosatlas sloot aan op wat leerlingen moesten weten en kunnen van de school”, zegt Fronique Oosterhof, directeur van het GRID. “In de tentoonstelling kun je goed de verschillen zien tussen kaarten waar elk detail op is te vinden en de kaarten van de Bosatlas.”
Thematische kaarten, waar de Bosatlas bekend om is, hebben een prominente plek in de tentoonstelling. “Vanaf 1968 nam dit soort kaarten in aantal toe en dat is tot op de dag van vandaag het geval”, zegt Oosterhof. “Zeker met de hoeveelheid beschikbare data.”
Niet alles ging in elke editie goed. Daarom laat het museum ook bloopers zien. “Een bekende fout is de dam bij Ameland in de eerste editie van 1877”, zegt Oosterhof. “Het ging om een hulpdam, maar Bos tekende deze direct kolossaal in op een kaart in zijn atlas. De Afsluitdijk is er niks bij. Het werd alleen nooit een permanente dam dus hij had moeten wachten.”
Ook de kaart ‘Tijgers in Afrika’ in een editie uit 1976 was een foutje. In dat werelddeel komen geen tijgers voor. De laatst opgemerkte fout komt uit de Boskabouter, de miniversie, waarin per ongeluk de landen Letland en Litouwen zijn omgedraaid. De tentoonstelling laat het allemaal zien. Ben je echt een liefhebber? Maak dan een selfie met je ‘eigen editie’ van de Bosatlas bij de coverwand.

‘Bosatlas. De kunst van het weglaten’ is te zien tot en met 27 oktober in het GRID Grafisch Museum Groningen. Daarna vanaf 8 november in het Onderwijsmuseum in Dordrecht.