- blad nr 1
- 1-1-2019
- auteur . Overige
- Opinie
Het ministerie kleunt steeds opnieuw mis
Sinds 1985 zijn er op het ministerie van Onderwijs fatale beleidsfouten gemaakt. Generaties kinderen zijn de verkeerde kant op gestuurd. In een paar dagen tijd lees ik in het Dagblad van het Noorden twee artikelen die de oplossingen verwoorden van het ministerie van Onderwijs met betrekking tot het 'dreigend' lerarentekort binnen het basisonderwijs. Beleidsmakers blijven maar praten over het 'dreigend' lerarentekort, terwijl er nu al gigantische problemen zijn.
In het ene stuk wordt een andere structuur van de opleidingen voorgesteld. Het imago van de leerkracht moet verbeteren en dus, zo adviseert de Onderwijsraad, mogen straks alle leraren zowel de jongste groepen als de middengroepen en de bovenbouwgroepen van het basisonderwijs lesgeven, alsook de onderbouwgroepen van het voortgezet onderwijs.
Voor elke categorie kleuterschool, groep 3 tot en met 6, groep 7/8 en de vervolgonderwijs-categorieën zijn vervolgens wel speciale certificaten nodig.
Zo'n 45 jaar ervaring als leerkracht en leidinggevende in het basisonderwijs en het speciaal voortgezet onderwijs hebben mij een zienswijze opgeleverd die gillend botst met de zienswijze van het ministerie van Onderwijs. Ik zag in 1976 al dat het onderwijs aan kleuters zeer specifieke kwaliteiten vereist. Kleuterjuffen verstonden niet alleen hun vak, maar ook de aan hen toevertrouwde kleuters. Nu lees ik ook in het Dagblad van het Noorden dat al die vervroegde onderwijsactiviteiten voor vier- tot zesjarigen, zoals toetsen en lerenleesprogramma's, zinloos zijn. Kleuters zuigen de kennis die ze nodig hebben op uit hun directe omgeving.
Je mag ze nog niet zien als leerlingen die rekenen, taal en ruimtelijke ordening opgelegd moeten krijgen om snel door te stromen naar groep 3.
Handen
In 1985 zijn de huishoudscholen en technische scholen afgeschaft. Wat een miskleun. Ik moest jongens naar theoretisch ingerichte opleidingen sturen die veel intelligenter waren met hun handen. Nu schreeuwen we om ambachtslieden.
Ik zag meisjes van 12 op het vervolgonderwijs verdrietig worden omdat ze geen kans kregen hun verzorgende kwaliteiten te ontwikkelen.
Zij waren gezegend met dezelfde intelligente handen als hun mannelijke leeftijdsgenoten, maar hun handen werden geboeid. Gevolg: onnodige frustraties, verdriet en negatieve zelfbeelden. Zij konden nergens goed in zijn.
Nu eist het lerarentekort oplossingen en wat verzint het ministerie? Een gitarist mag muziekles geven, een atleet gymnastiek en een kunstenaar tekenles. Veel van deze mensen zullen hun vak goed beheersen, maar wat zijn hun kwaliteiten in het omgaan met grote groepen kinderen op sociaal gebied? Hoe gaan zij om met groepsorde, agressie en pestgedrag? Wat zijn hun kwaliteiten om verslag te doen aan de schoolleiding als het gaat om problemen die zij tegenkomen met kinderen die last hebben van adhd, sociale onzekerheden en kinderen die lijden onder huiselijk geweld, eenzaamheid of verdriet omdat hun ouders gaan scheiden?
Het onderwijs is gebaat bij mensen die oog hebben voor het totale kind, waarin het overdragen van kennis en kunde weliswaar van groot belang is, maar absoluut niet het alleenzaligmakende. We moeten niet het aantal mensen voor de klas vergroten, maar het aantal mensen dat gericht is op het kind in de leerling.
Opa
Als je met een hobby voor de klas mag, dan heb ik liever een oma die al die kinderen leert breien, koken, en cakes leert bakken of opa's die gaan zagen en timmeren, hutten gaan bouwen op het schoolplein of gewoon gezellig spelletjes doen.
Dat soort opa's en oma's kunnen we verschrikkelijk goed gebruiken, maar dan nog moet er een gedegen leerkracht in de groep aanwezig zijn die let op alle sociale interacties en inspringt op momenten dat het nodig is.
Ed Elands heeft 45 jaar ervaring in het onderwijs als leerkracht en leidinggevende. Hij is met pensioen, maar gaat na een wettelijk gedwongen pauze volgend jaar weer aan de slag in het speciaal voortgezet onderwijs in Assen. Dit is een aangepaste versie van een stuk dat eerder verscheen in