- blad nr 10
- 1-11-2018
- auteur T. van Haperen
- Column
Leraren, net mensen
Die opvattingen zijn relevant. Een voorbeeld. Twee keer per week heb ik een opvanguur. Een eerste, tweede of derde klas komt naar mijn lokaal omdat een collega iets anders te doen heeft. Ik haat ophokuren. Ze zijn diefstal van mijn tijd. Anderzijds, ze zijn zinvol. Thuis doen die kinderen niet veel. Hier moeten ze. Bovendien, ik heb geen lagere klassen. Het enthousiasme van de brugklassers is telkenmale magisch. Zoals het cynisme van de derdeklasser getuigt van een oude ziel. En dus doe ik met een eerste klas een experiment met speelkaarten. Ze ondervinden dat het nastreven van het eigen belang niet het grootste belang voor iedereen oplevert. Verbaasd kijken ze om zich heen. Waarom maken we niet een afspraak? Zodat we samen meer punten scoren? Precies, zeg ik, daarom is het gezag van de leraar zo belangrijk, die organiseert het werk, houdt orde en nu mond dicht, studeer. Maar dan komen 32 leerlingen van 3 mavo schokschouderend en klagend over de drempel gerold. Zij zijn gepokt en gemazeld in de schoolcultuur, weten hoe het moet, dit uur naar de sodemieter helpen. En ik begrijp hun verveling, maar begrip helpt mij niet en dus intimideer ik. De eerste vijf minuten is voor de handhaving. Daarna kan ik mijn eigen werk doen. En als ze het laatste uur mijn lokaal binnenkomen, treedt regel twee in werking: fuck die duizend uur. Ik stuur ze naar huis.
Waarom ik je dit vertel? Omdat jij en ik net mensen zijn. Soms doen we het goede, soms niet. Maar de crisis in het onderwijs is gebaat bij makkelijke frames. De leraar als altruïst die de kloten afdraait ten behoeve van de Nederlandse jeugd. Hebzuchtige en opportunistische bestuurders vreten de school leeg ten behoeve van eigen gewin. Het verhaal van goed en fout. Een beetje infantiel, want negen van de tien mensen willen het goede. Maar in een onbegrijpelijke werkomgeving staat het bijeenharken van de particuliere winst op een. Altijd. Dus liever een zinloze studiedag dan les, een opkomende vermoeidheid transformeert al snel tot een burn-out, bestuurders schrapen buiten de cao om de kas leeg. Kortom, een diarree van diefstal van het collectief is ons lot.
Een rot bekostigingsstelsel, vernieuwingsconcepten van charlatans, de afwezigheid van nationaal gezag, het brengt het slechtste in alle onderwijsmensen boven. Flikker daarom die giftige cocktail uit het raam. Maak nieuwe afspraken, nieuwe stelsels, nieuwe organisaties. Het is onvermijdelijk. Begin daarom vandaag nog.