• blad nr 7
  • 1-7-2018
  • auteur . Overige 
  • Opinie

 

Liever een strak pak dan een overall

Het technisch beroepsonderwijs verdient een veel betere reputatie, vindt Doekle Terpstra van ondernemersorganisatie UNET-VNI. Lager onderwijs bestaat niet, wat hem betreft.

Tekst Doekle Terpstra

Nederland draait op techniek. We hebben meer dan ooit behoefte aan mensen met technische kennis en vaardigheden om gebouwen CO2-neutraal te maken, ouderen zelfstandig te laten wonen en onze steden te veranderen in smart cities. Voor jongens en meisjes die de komende jaren een studie- en beroepskeuze maken, biedt de technische installatiebranche uitdagende en aantrekkelijke perspectieven. De banen liggen voor het oprapen. Onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek laat zien dat 91 procent van de mbo’ers met een technische opleiding betaald werk heeft. Bovendien hebben ze vaker dan anderen een volledige baan en een vast contract. En toch halen veel kinderen hun neus op voor een carrière in de techniek. De gevolgen daarvan zijn ernstig.
Die onderwaardering van de techniek begint in het onderwijs.
Zo’n honderd jaar geleden hebben we een onderscheid aangebracht tussen ‘hoger’ onderwijs en ‘lager’ onderwijs. Die indeling gebruiken we tot op de dag van vandaag. Haal je het havo-, vwo- of gymnasiumdiploma, dan kun je rekenen op waardering en complimenten. Heb je een andere school afgemaakt, dan ben je ‘laagopgeleid’. Wat een onzin. Er is helemaal niets ‘laags’ aan een technische opleiding. Met woorden alleen veranderen we de wereld niet, maar het zou een goed begin zijn als we het voortaan hebben over theoretische opleidingen en praktische opleidingen. Lager onderwijs bestaat niet, wat mij betreft.
Al veel te lang hebben we het beroepsonderwijs links laten liggen en daar betalen we een hoge prijs voor. Volgens uitkeringsinstantie UWV zijn er nu al zo’n 22 duizend vacatures in de techniekbranche. Mede door de energietransitie neemt de vraag naar technische vakmensen toe, terwijl het beroepsonderwijs juist steeds minder vakmensen aflevert. De instroom op de arbeidsmarkt vanuit de basisberoepsgerichte leerweg is de afgelopen tien jaar bijna gehalveerd. Ook de kadergerichte leerweg (min 14 procent) en de gemengde leerweg (min 42 procent) leveren steeds minder vakmensen af. Hetzelfde dreigt nu te gaan gebeuren in het mbo. Dramatisch voor het bedrijfsleven en schadelijk voor onze economie.
Hoog tijd om maatregelen te nemen.
- Als we de techniek aantrekkelijk willen maken, moeten kinderen er zo snel mogelijk mee in aanraking komen. Al in het basisonderwijs zou iedere leerling kennis moeten maken met techniek.
- Om voldoende technici op te leiden is een landelijk dekkend netwerk van vmbo-techniekopleidingen nodig. Nu is het nog zo dat vmbo’s op eigen houtje een techniekopleiding mogen sluiten. Het gevolg is dat er in steeds meer regio’s vrijwel geen school meer is waar je een technische opleiding kunt volgen. Wat mij betreft mag een techniekopleiding pas worden gesloten na toetsing door een rijkscommissie, die de belangen van werkgevers zwaar laat wegen.
- Goede techniekopleidingen kunnen niet zonder gekwalificeerde docenten. Hybride docenten in het vmbo en het mbo zijn de oplossing; ervaren vakmensen die lesgeven combineren met een baan in de techniek.
- De techniek verandert razendsnel en daar past een flexibel aanbod aan technische opleidingsvormen bij. Meer modulair onderwijs, met keuzevakken en deelcertificaten. Op die manier kan het technisch beroepsonderwijs ook een bijdrage leveren aan de employability van zij-instromers. Zo geven we ‘Een leven lang leren’ werkelijk inhoud.

Mooie loopbaan
Ouders zien zelden een overall voor zich als ze aan de toekomst van hun kind denken. Raar, want ouders die hun zoon of dochter de allerbeste kans gunnen op een mooie loopbaan met baanzekerheid en een goed salaris, moeten de keuze voor een praktische opleiding toejuichen. Het technisch beroepsonderwijs verdient alleen al om die reden een veel betere reputatie.

Doekle Terpstra is voorzitter van de ondernemersorganisatie voor de installatiebranche en de technische detailhandel UNETO-VNI

Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.