- blad nr 6
- 1-4-2017
- auteur R. Voorwinden
- Redactioneel
Pabo-afgestudeerden halen lesbevoegdheid vmbo
Welke leraren met een pabo-diploma hebben interesse in de nieuwe bevoegdheid tot ‘groepsleerkracht vmbo onderbouw basis/kader’? Nou, dat heeft Gerrieke Vinke-van de Weerd wel. "Toen ik eind vorig jaar over die nieuwe bevoegdheid hoorde op Facebook, heb ik meteen gereageerd." Dus begint Vinke aan de Hogeschool Utrecht aan de nascholingsopleiding.
Vinke studeerde ooit af aan de pabo, maar miste in het basisonderwijs de uitdaging. Die vond zij wel in het praktijkonderwijs, waar ze nu alweer elf jaar werkt aan scholengemeenschap het Perron in Veenendaal.
En Vinke is niet de eerste leraar die met een pabo-diploma in het vmbo is terechtgekomen. Sterker, in dat vmbo werken al zo'n vijftienhonderd pabo-afgestudeerden, vooral in het praktijkonderwijs en het leerwegondersteunend onderwijs. Pabo-gediplomeerden zijn daar van oudsher in trek, omdat leerkrachten in die onderwijssoorten meer pedagogisch dan didactisch bezig zijn. "Wij nemen graag pabo-afgestudeerden aan", zegt Marcel Verbij, afdelingsleider onderbouw van het Olympia College Rotterdam. "Onze leerlingen in de onderbouw en het leerwegondersteunend onderwijs hebben vaak een gedragsprobleem of een cognitief probleem. Pabo-afgestudeerden worden daar vaak beter op voorbereid dan leraren van de tweedegraadsopleiding."
Door het inzetten van pabo-afgestudeerden kan de onderbouw van het vmbo ook wat beter aansluiten op de manier van lesgeven in groep 8 van de basisschool, vindt Verbij. Zo krijgen de leerlingen op zijn school een eigen stamlokaal, met een beperkt aantal leraren die elk meerdere lessen geven. "Dat is rustgevend voor de leerlingen. Ze hoeven niet meteen van lokaal naar lokaal te rennen, waar ze tien verschillende leraren voor hun neus krijgen."
En voor het geven van meerdere soorten lessen zijn pabo-afgestudeerden zeer geschikt, vindt René Karman, manager onderwijs en innovatie aan de Hogeschool Utrecht. Zij zijn immer opgeleid om les te geven in het basisonderwijs, dat niet bestaat uit strikt gescheiden vakken. "Pabo-afgestudeerden kunnen goed vakoverstijgend denken."
De afgestudeerden van de pabo die nu al in het vmbo werken, zijn echter formeel vaak niet bevoegd. Er is wel een grijs gebied, onder andere doordat het praktijkonderwijs zo'n tien jaar geleden nog onder het primair onderwijs viel waar een pabo-diploma wel geldig was. Maar veel van vmbo-scholen vragen de afgestudeerden van de pabo nu om een tweedegraadsopleiding te volgen, in deeltijd naast hun baan. "Dat is een behoorlijke investering voor de school en de leraren", zegt afdelingsleider Verbij van het Olympia College Rotterdam.
De nascholingsopleiding tot de nieuwe bevoegdheid als groepsleerkracht is veel korter dan een tweedegraadsopleiding. De pabo-afgestudeerden kunnen in een half jaar tijd hun nieuwe bevoegdheid halen. Deze geldt voor gedeelten van de onderbouw van vmbo basis-kader en geeft in elk geval recht om les te geven in de vakken Nederlands en rekenen/wiskunde. Daarnaast kunnen de studenten kiezen tussen drie profielen: een bevoegdheid om les te geven in de vakken van Mens en natuur, een bevoegdheid voor de vakken van Mens en Maatschappij, of voor Engels.
"We zijn de nieuwe opleiding samen met de studenten aan het invullen", zegt Karman van de Hogeschool Utrecht. "De studenten staan vaak al een paar jaar voor de klas en brengen dus eigen kennis en ervaring mee." Er zal in de opleiding in elk geval veel aandacht worden besteed aan Nederlands en aan rekenen/wiskunde. "En de studenten zullen ook iets moeten leren over de bovenbouw van het vmbo, want daar komen hun leerlingen uiteindelijk terecht."
De Hogeschool Utrecht is de eerste hogeschool die de nascholingsopleiding aanbiedt. De eerste lichting van de opleiding, zo'n zestig studenten, zit al vol. En de kans is heel groot dat er in mei een tweede groep start, zegt Karman. "Daarnaast hebben diverse vmbo-scholen al gevraagd om een in-company opleiding." De kosten van de studie worden betaald door het ministerie, via een subsidie aan de vmbo-scholen.
Lerares Vinke heeft er zin in. "Ik kan in een half jaar tijd een extra nieuwe bevoegdheid halen en mijn school heeft me er woensdagmiddag voor uitgeroosterd. Dit is een fantastische kans."