• blad nr 5
  • 18-3-2017
  • auteur D. van 't Erve 
  • Idee

 

Juf Brein gaat op reis naar de hersenen

Onderwijsassistent Liane van Eunen heeft een missie: kennis delen over de werking van hersenen. Als Juf Brein geeft ze voorlichting aan kinderen, ouders en leerkrachten.

Met haar roze metalen koffer vol aansprekende materialen en gekleed in een witte doktersjas gaat Juf Brein langs scholen om voorlichting te geven. Juf Brein is Liane van Eunen, onderwijsassistent op brede school Kwintijn in het Overijsselse Raalte. Vier jaar geleden gaf ze op een ouderavond een presentatie over het puberbrein. “Ouders vroegen zich af wat hen te wachten staat en hoe ze met hun kind kunnen omgaan”, vertelt ze. “Ik besloot me in het onderwerp te verdiepen en kwam er toen achter hoe belangrijk en boeiend het brein is.”
Haar eigen kinderen waren toen net de puberteit door en ze had graag geweten wat ze nu weet. “Ze waren niet heel lastig als puber, maar er is wel eens een ontploffing geweest. Nu weet ik dat hun gedrag werd bepaald door hun brein dat volop in ontwikkeling is. Ze verkennen hun grenzen, dat hoort erbij.”
Duidelijke regels zijn dan ook van belang voor ouders en leerkrachten, bijvoorbeeld over het gebruik van de telefoon. “Nu raad ik ouders aan om direct als regel in te voeren dat de mobiel beneden blijft”, zegt ze. “Dat voorkomt discussie en vooral ook dat kinderen slecht slapen. Niet alleen blijven ze onrustig omdat ze geen berichtje willen missen, het blauwe schijnsel voorkomt de aanmaak van melatonine: het stofje dat nodig is om in slaap te kunnen vallen.”
En voldoende slaap is volgens haar cruciaal. Een kind moet minstens negen uur slapen om voldoende uitgerust te zijn. “Het brein slaapt nooit. Alles wat een kind overdag heeft meegemaakt en geleerd, wordt ’s nachts verwerkt en opgeslagen in het geheugen. Als een kind dus niet voldoende slaapt, kan het zich de volgende dag niet goed concentreren.”
Net zo belangrijk als slaap is voeding. “Een derde van wat je eet gaat naar je brein, zoveel energie heeft het nodig. Kinderen die ’s ochtends niet genoeg eten, kunnen dus niet goed denken of leren. Ook bestaat het brein voor 80 procent uit water, zorg dus dat je dat op tijd aanvult”, benadrukt ze.
Hoe meer Van Eunen over het onderwerp las, hoe fascinerender ze het vond en hoe meer ze de behoefte kreeg om haar kennis te delen. “Kinderen krijgen voorlichting over alcohol, drugs of seksualiteit, maar nooit over de werking van de hersenen. Terwijl het brein de motor is achter hun ontwikkeling en het dus van wezenlijk belang is om te weten hoe je er invloed op kunt uitoefenen.”

Maakbaar
Want dat is eigenlijk de belangrijkste boodschap die Juf Brein wil meegeven: het brein is maakbaar. “Hoe oud je ook bent, je kunt altijd nieuwe dingen leren. Daar ben ik zelf het bewijs van”, lacht Van Eunen, die na twintig jaar bij de KPN overstapte naar het onderwijs. Ze volgde de opleiding tot onderwijsassistent en opvoedcoach en vervolgens die tot schoolcounselor. “Door herhaling en oefening ontstaan nieuwe verbindingen in de hersenen. Dat betekent dat je in elk vak beter kunt worden, ook al ligt je talent daar niet. Johan Cruijff is ook niet met zijn voetbalschoenen aan geboren, hij heeft er hard voor moeten werken. Als kinderen doorzetten en merken dat ze ergens beter in worden, dan krijgen ze er vanzelf lol in.”
Fouten maken hoort erbij, daar leren kinderen volgens haar juist van. “De focus op fouten vinden ze niet leuk en sommige leraren hebben de neiging om er dan maar niet bij stil te staan”, merkt Van Eunen. “Maar als je leerlingen uitlegt dat hun geheugen juist sterker wordt als ze fouten herstellen, snappen ze waarom dat nodig is.”
Als Juf Brein gaat ze sinds kort langs scholen om voorlichting te geven aan groep 8: een reis door het brein waarbij puberteit en voeding aan bod komen. Ze laat een afgietsel zien van de hersenen, houdt een quizje en kinderen kunnen allerlei proefjes doen. Na afloop krijgen ze allemaal een breindiploma. “Kinderen vinden het hartstikke leuk”, vertelt ze. “Ik breng de informatie op een speelse manier en vooral ook met humor. Het is zo mooi om kinderen te laten zien hoeveel ze zelf kunnen betekenen voor hun brein. Ze zijn hun eigen breinkunstenaars.”

www.breindelijk.nl

Dit bericht delen:

© 2021 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.