• blad nr 14
  • 17-9-2016
  • auteur D. van 't Erve 
  • Redactioneel

 

Regisseur van eigen leven

Met de lessenreeks Routeplanner leren studenten op Roc Friese Poort in Emmeloord zich te redden in de maatschappij. “Het idee om hulp te vragen, kwam gewoon niet in me op.”

“Gooi nou eens wat zachter”, zegt Celine tegen Douwe, terwijl ze de bal weer vlug naar een ander gooit. “Teddy, Angelique, Pieter, Nina… Opletten hoor”, maant Gerrit als het bijna misgaat. Vijf balletjes moeten de mbo-studenten in de kring hooghouden. Na een eerste ronde vol ballen die de hele gymzaal door stuiterden, kwamen ze op het idee om elkaars namen te roepen voordat ze de bal gooien. “Heel goed”, zegt Sovel Vos, docent op Roc Friese Poort in Emmeloord. “Wat zegt dit over samenwerken?” Douwe: “Niet zo veel, want je werkt alleen maar met de twee met wie je gooit en niet met de hele groep.” “Dat is zo, maar toch weten jullie samen al die ballen hoog te houden”, zegt Vos. “Ik heb nog een tip”, vult Reduan aan. “Nu gooien we allemaal door elkaar, maar als we steeds naar degene naast ons gooien, loopt het minder snel in de soep.”
De samenwerkingsopdracht voor eerstejaars niveau 3-studenten is onderdeel van de lessenreeks Routeplanner, die Vos met collega’s heeft samengesteld. Uitgangspunt is studenten te leren regisseur te worden van hun eigen leven. De serie behandelt onderwerpen als motivatie, verantwoordelijkheid, zelfbewustzijn en een leven lang leren. “Ik vond dat de studenten iets tekort kwamen”, verklaart Vos. “De focus ligt vooral op kennis vergaren, terwijl het ontwikkelen van persoonlijke vaardigheden essentieel is om je te kunnen redden in deze maatschappij.”
De docent Leren, loopbaan en burgerschap kwam op het idee voor de serie in Amerika, waar ze een meerdaagse training mocht volgen. Vos vertaalde Amerikaanse lessen naar de Nederlandse situatie en dit leverde enthousiaste reacties op, van student tot bestuur. De kracht zit hem in de combinatie van praktische opdrachten en theorie over onderwerpen waar studenten dagelijks tegenaan lopen. Veel van hen weten volgens Vos nog steeds niet wat leren precies inhoudt. “Ze denken dat als je iets drie keer ziet, je de stof kent”, vertelt ze. “Dan laat ik een filmpje zien over iemand die een stevige brug tussen twee bergen bouwt, door steeds weer een draad naar de overkant te gooien. Op die manier worden ook de verbindingen in de hersenen tot stand gebracht als je gaat leren.”
Vos gaf studenten opdracht iets elke dag te gaan doen en dat dertig dagen vol te houden. “Het maakt niet uit wat, al is het vijftien keer opdrukken, het gaat erom dat studenten leren door te zetten en het effect daarvan bemerken”, legt ze uit. “Een meisje dat nog maar net in Nederland was, besloot te gaan oefenen voor een moeilijke toets. Ze hield het maar liefst 64 dagen vol en behaalde een 9,6 als cijfer. Een mooier voorbeeld kun je niet hebben.”

Slachtofferrol
Samen met collega’s herschrijft Vos nu het programma naar 21ste-eeuwse vaardigheden als ondernemendheid, samenwerken, kritisch denken en probleemoplossend vermogen. Vos: “We zijn een toolbox aan het ontwikkelen waaruit iedere docent kan putten, maar ook iets aan kan toevoegen. Op die manier wordt het een levend document waar iedereen iets aan heeft.” Zo willen bijvoorbeeld techniekdocenten het materiaal in projecten toepassen, iets wat Vos van harte toejuicht. “Leren in de context van het vak spreekt studenten nog meer aan.”
Docenten volgen eerst een workshop omdat het volgens haar belangrijk is zelf de lessen te ervaren. Vos: “Als je ervaart hoe het is om even geen regisseur van het leven te zijn, kun je je beter inleven in de studenten en de stof beter overbrengen. Het is best heftig om te ontdekken dat je de neiging hebt veel te klagen of in een slachtofferrol te kruipen en altijd anderen de schuld te geven. Of dat je juist altijd de schuld bij jezelf zoekt, zoals veel meiden doen.”
In de klas gaat de les verder. “Wat zou je zeggen als al je vrienden van de duikplank springen, en jij dat eigenlijk niet wilt?” “Ik durf best te zeggen dat ik dat te eng vind, dat boeit me niets”, zegt Armando. Pieter: “Ik ben zo iemand die zich niet wil laten kennen en het dan toch doet.” “Doe je dan alles wat je vrienden willen?” “Nee, daar zit wel een grens aan natuurlijk. Bungeejumping zou ik bijvoorbeeld echt niet doen.”
Dan mag Reduan vooraan op de stoel gaan zitten. Celine krijgt de opdracht hem dertig centimeter omhoog te tillen. “Dat kan ik niet hoor, ik heb geen idee hoe ik dat moet doen.” “Wie wel”, vraagt Vos. “Ik zou een hijskraan huren”, grapt Gerrit en de hele klas moet lachen. “We zouden kunnen helpen”, zegt een ander. Het volgende moment sjorren enkele studenten Reduan met stoel en al de lucht in. “Het idee om hulp te vragen, kwam gewoon niet in me op”, vertelt Celine Sweere (16) die de opleiding allround schoonheidsspecialist volgt, na afloop. “Door dit soort opdrachten leer je hoe je anders naar dingen kunt kijken, daar heb je altijd iets aan.” Medestudent Hiske de Vries (17): “Ik leer ook veel van de persoonlijke verhalen. Vaak blijkt dat je niet moet blijven hangen in ellende, maar dat je ervoor kunt kiezen om door te gaan. Het is fijn om te leren hoe je op een positieve manier met dingen kunt omgaan.”

Vertrouwen
Reduan Kurtaj (22), student ict, vond het leuk, maar ook best spannend in de stoel. “Deze opdracht gaat ook over vertrouwen, ze moeten me natuurlijk niet laten vallen”, zegt hij. “Het zijn leuke lessen waar je onbewust iets van opsteekt. Vroeger was ik heel onzeker, maar daar heb ik hulp bij gehad, en nu durf ik veel meer voor mezelf op te komen. Daar heb ik deze lessen dus niet meer voor nodig, maar ik vind het wel goed dat ze hier aandacht aan besteden zodat anderen dat ook leren. Het kan toch niet dat je alles maar doet wat je vrienden doen, je moet durven je grenzen te stellen.”
Dat is precies de bedoeling van de lessen, aldus Sovel Vos. “Jij neemt regie over je leven en bepaalt dus zelf wat er gebeurt, en niet je vrienden of familie. Ik vraag wel eens: wat zou je willen worden als ik je 3 miljoen geef en geld dus niet belangrijk is? Ze zijn gewoon niet gewend om hierover na te denken, het is ontzettend leuk en noodzakelijk om ze zo steeds te triggeren”, vertelt ze.
Vanaf augustus gaat de herziene lessenreeks op de locatie in Emmeloord van start voor alle studenten van alle niveaus. De bedoeling is dat Routeplanner 3.0 vervolgens ook op de andere vestigingen van Roc Friese Poort wordt ingevoerd. “Ik hoop dat het niet bij dit roc blijft, maar dat ook andere mbo’s hier interesse in zullen hebben”, vertelt Vos. “Elke student zou hiervan moeten kunnen profiteren.”

Meer informatie over de lessenreeks ‘Routeplanner 3.0’: Sovel Vos, svos@rocfriesepoort.nl

Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.