• blad nr 14
  • 17-9-2016
  • auteur J. van Aken 
  • Redactioneel

 

Rechter veroordeelt roddelende moeder

Voor het eerst is een ouder veroordeeld voor het belasteren van een leerkracht. Een moeder verspreidde verhalen over misbruik en mishandeling door de Brabantse leerkracht, terwijl ze wist dat hij niets misdaan had.

Tekst Jaan van Aken Beeld Len Munnik
Al die jaren, bij elke sirene die hij hoorde, dacht hij: “Dat politiebusje gaat voor mijn deur stoppen, ze komen me halen. In mijn nachtmerries werd ik dagen in de cel gezet, terwijl je weet dat er niks gebeurd is.” Het verhaal van deze leerkracht op een basisschool in Brabant, begint vlak voor de meivakantie in 2012. Normaal staat hij een dag per week voor groep 8, maar nu vervangt hij twee weken fulltime zijn duo-partner. Een moeder (die zelf leerkracht was) spreekt hem aan. “Een aantal meisjes uit mijn klas zou een brief aan de directie schrijven. Waarover wilde ze niet zeggen, maar ik voelde op mijn klompen aan dat het geen goed bericht was.”
De meester stapt na schooltijd meteen naar zijn directie en daar ligt inderdaad een brief. “Vijf of zes meiden schreven dat ik hen aanrandde, aan hun borsten en billen zat, en ze sloeg. Het zou ook gebeurd zijn tijdens gymles. Daar was altijd een stagiaire aanwezig die meteen kon vertellen dat het flauwekul was. Ik zei: ‘Als ook maar een van die zaken waar zou zijn, zou ik het meteen zeggen.’” Zijn directeur en adjunct geloven hem en halen de dag erna de leerlingen uit de klas. “Al die meiden gaven al snel volmondig toe dat ze het van a tot z uit hun duim gezogen hadden. Het bleek dat ze het verzonnen hadden omdat ik strenger was dan mijn collega. Zo wilden ze me een hak zetten.” De ouders van de meisjes komen naar school. “Ik heb duizendmaal excuses gekregen.” Niet alle ouders in zijn klas reageren zo positief. “Er waren ook vaders die zeiden: als jij met je poten aan mijn kind zit, sla ik je het ziekenhuis in, ook al moet ik er een paar jaar voor zitten.”
In een brief aan de ouders zuivert de directie hem van alle blaam door uit te leggen dat er geen sprake is geweest van seksuele intimidatie. “Dankzij het kordate optreden van de directie was het verhaal direct de wereld uit, werd ik niet geschorst en is er geen aangifte gedaan. Ondertussen heb ik genoeg verhalen gelezen van collega’s die ook niets misdaan hadden en wel hun baan kwijtraakten.”

Roddelen
Na de zomervakantie van 2012 krijgt hij een andere groep. De moeder die hem als eerste aansprak over het onheilsbericht wilde niet dat haar zoon bij hem in de klas kwam. “Ze heeft een andere school voor hem gezocht. Daarna heb ik weinig meer over de kwestie gehoord.” Twee jaar lang lijkt het verhaal de wereld uit. Tot na de zomervakantie in 2014 een andere moeder naar hem toestapt. “Ze had er de hele zomer mee rondgelopen, maar vond dat ik het moest weten. De moeder die haar kind van school had gehaald, was aan het roddelen. Ze had aan twee andere moeders verteld dat ik aan kinderen zat en ze sloeg.”
De meester neemt onmiddellijk een advocaat in de arm en doet aangifte van smaad en laster tegen de roddelende moeder. “Ik wilde hier zo snel mogelijk korte metten mee maken en voorkomen dat praatjes gingen rondzingen.” Het oplaaien van de valse beschuldigingen hakt erin. “Ik had slapeloze nachten, weer sliep ik weken niet.” De leerkracht belandt bij de psycholoog. “Het bleek dat ik een posttraumatisch stresssyndroom had. Met hulp van de psycholoog heb ik dat kunnen verwerken.” Toch is hij al die tijd blijven werken. “Thuis zou ik alleen maar meer gaan piekeren.”

Vals beschuldigd
Pas twee jaar later in augustus 2016 komt de zaak voor de rechter. “Voor de rechter en de officier van justitie speelde een belangrijke rol dat de meester door de beschuldigingen wordt geraakt in zijn werk”, vertelt David Duijvelshoff, de door de AOb ingeschakelde advocaat. De moeder wordt veroordeeld tot 80 uur werkstraf, waarvan 40 uur voorwaardelijk, en moet 1.000 euro smartengeld plus 1.500 euro onkosten betalen. Voor zover bekend is het voor het eerst dat een ouder veroordeeld is voor het belasteren van een leraar. “Het is een heel stevig signaal dat dit soort gedrag ten opzichte van leraren niet geaccepteerd is”, vindt Duijvelshoff.
De Brabantse meester is blij en opgelucht met de rechterlijke uitspraak. “De rechter zegt daarmee dat ik niets misdaan heb en de beschuldigingen moeten stoppen. De boodschap achter de straf is: denk eraan wat je kan overkomen als je bewust kwaadspreekt.” Hij raadt collega’s die ook vals beschuldigd zijn aan om aangifte te doen. “Het is twee jaar lang een heel vervelende periode geweest, maar ik zou zo weer aangifte doen. Voorop staat dat er aan onrecht iets gedaan moet worden en deze persoon zal zoiets denk ik geen tweede keer doen.”

Onbevangenheid
Terugkijkend vindt de meester dat hij er relatief goed vanaf gekomen is. “Mijn redding is geweest dat de beschuldigingen de dag na de brief de wereld uit waren.” Enerzijds moet je leerlingen beschermen tegen misbruik, maar ook leraren tegen valse beschuldigingen. Kun je je hier tegen wapenen? Hij denkt van niet. “Teams zouden met elkaar moeten bespreken wat ze professioneel handelen vinden en het zou goed zijn als scholen en besturen een protocol klaar hebben liggen voor beschuldiging van misbruik (zie kader). Dat ontbrak bij ons. Maar dan nog ben je niet beschermd tegen kinderen die zaken verzinnen. Dat kun je nooit voorkomen.”
Zijn onbevangenheid is hij kwijtgeraakt. “Kinderen geven je soms een hand, pakken je arm of zijn aanhankelijk. Het zijn op zich onschuldige handelingen waar ik vanwege de affaire uit 2012 geen goed gevoel meer bij heb. Ik voel me onzeker in zo’n situatie en iedere keer moet ik weer aan het gebeurde denken. Maar ik heb mijn baan nog en ga nog steeds met veel plezier naar school toe. In mijn nachtmerries kwamen de zwartste scenario’s naar voren, maar gelukkig zijn die niet uitgekomen.”

Meldingen bij vertrouwensinspecteurs
Scholen moeten een verdenking van seksueel misbruik melden bij de vertrouwensinspecteurs van de Onderwijsinspectie. Het aantal meldingen steeg van 86 in het schooljaar 2013-2014 naar 112 in 2014-2015, blijkt uit het Onderwijsverslag. Bij een op de drie meldingen betreft het een personeelslid en in de andere gevallen leerlingen. Hoe vaak een personeelslid vals beschuldigd wordt, valt niet te achterhalen. De vertrouwensinspecteurs hebben geen inzicht in wat er met aangiftes gebeurt en de politie en het openbaar ministerie registreren niet op beroepsgroep.
De Onderwijsinspectie beveelt in het Onderwijsverslag aan om gebruik te maken van gedragscodes. Scholen kunnen de ‘Modelgedragscode voor schoolmedewerkers’ van de Stichting School & Veiligheid gebruiken om in overleg met het team zelf een gedragscode op te stellen. Ook heeft de stichting het draaiboek ‘Moet iedereen ‘het’ weten?’, dat bevat een stappenplan voor meldingen van seksuele intimidatie of seksueel misbruik door een personeelslid.

Vals beschuldigd. Wat nu?
Vals beschuldigd worden is traumatisch en zet je leven op zijn kop. Beperk de schade met deze tips van Frans Lathouwers, advocaat van de AOb.
1. Zoek onmiddellijk juridische bijstand. Bij de AOb heb je recht op juridische bijstand in strafzaken. Rechtsbijstandverzekeringen vergoeden dit doorgaans niet.
2. Zet bij een schorsing de broze verhoudingen niet verder op het spel door toch naar school te gaan.
3. Als je raadsman bij een schorsing niet aanwezig kan zijn, vertel de directie dan dat je alleen komt luisteren en geen commentaar geeft.
4. Neem nooit contact op met de leerlingen of ouders die je beschuldigen. Lathouwers: “Op dat moment zijn de stellingen al betrokken. Contact opnemen zet de zaak alleen maar verder op scherp.”
5. Praat niet met collega’s. Je werkgever zou kunnen zeggen dat je tegenover buitenstaanders (want dat zijn je collega’s, juridisch gezien) uit de school bent geklapt.
6. Bel de politie als er aangifte is gedaan en zeg duidelijk dat je bereid bent vrijwillig naar het bureau te komen. Lathouwers: “Anders loop je het risico dat je ’s ochtends om zes uur uit je bed wordt gehaald.”

De naam van de leerkracht is ter redactie bekend.

Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.