• blad nr 13
  • 3-9-2016
  • auteur . Overige 
  • Opinie

 

Goed Engels vanaf groep 1? Yes we can!

Het Platform Onderwijs2032 wil meer Engels in het basisonderwijs. Een prima aanzet. De staatssecretaris moet nu doorzetten en Engels vanaf groep 1 verplichten mét kwaliteitseisen, stelt specialist Engels Marianne Bodde.

Al dertig jaar, vanaf de invoering van Engels als verplicht vak op de basisschool en pabo in 1986, is het pappen en nathouden. Sommige leerkrachten geven goed en structureel iedere week Engels. Maar uit de Periodieke Peiling van het Onderwijsniveau van het Cito blijkt steeds dat niet alle leerkrachten zo werken, want de vier simpele kerndoelen worden niet voldoende gehaald. Er is geen landelijke eindtoets Engels.
Nu is het moment daar iets aan te doen. Staatssecretaris Sander Dekker wil een nieuw curriculum en heeft de commissie-Schnabel gevraagd hiervoor een advies uit te brengen. Tot 1 november mogen alle leraren reageren op dat advies van het Platform Onderwijs2032. Namens mijn collega’s van Vedocep/Levende Talen, een landelijk netwerk van docenten Engels aan de pabo, pleit ik voor kwalitatief goed Engels vanaf groep 1.
Sinds Europese afspraken in 2000 moeten alle Europeanen vanaf jonge leeftijd twee talen leren naast hun moedertaal. Hoewel Engels ‘oude stijl’ in groep 7 en 8 nog steeds op 64 procent van de basisscholen wordt gegeven, zien we dat steeds meer scholen overgaan op vroeg talenonderwijs (vvto) vanaf groep 1 of overwegen dat te doen. Er is een landelijke standaard vvto met goede kwaliteitscriteria, maar die is niet verplicht en daardoor zie je grote verschillen tussen vvto-scholen. Met Engels vanaf groep 1 bereik je niet automatisch een hoger niveau dan met Engels oude stijl. Dat kan alleen als je bewust voor een hoger ambitieniveau kiest. Gelukkig kiezen steeds meer scholen voor kwaliteit en voor werken met de landelijke standaard vvto. Het aantal scholen dat een keurmerk vvto heeft, is nog beperkt, maar groeit.
Het voortgezet onderwijs krijgt in toenemende mate te maken met grote variaties in het Engels van instromende brugklasleerlingen. Er is inmiddels een kennisbasis Engels voor de pabo, desondanks blijkt uit onderzoeken dat 50 procent van de basisschoolleerkrachten geen Engels heeft gehad op de pabo en niet is nageschoold.

Tijd dus om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen met de adviezen van het Platform Onderwijs2032 om Engels ook in het basisonderwijs een kernvak te maken, om vroeg met Engels te beginnen en een doorlopende lijn Engels van primair naar voortgezet onderwijs te maken met duidelijke einddoelen. Maar deze voorstellen uit het eindadvies van de commissie-Schnabel vinden we niet concreet genoeg.

Na dertig jaar pappen en nathouden moet nu gekozen worden voor kwaliteit door de landelijk standaard vvto als uitgangspunt te nemen voor alle leerlingen, vanaf groep 1. Deze standaard biedt drie uitstroomniveaus, uitgaand van het Europees referentiekader voor de talen: beginnersniveau A1 voor toekomstige vmbo’ers, A2 voor havo, A2-B1 voor vwo. Er moeten duidelijke en toetsbare einddoelen komen en een verplichte adaptieve eindtoets Engels. Ook handig voor het voortgezet onderwijs: de nu te grote instroomvariëteit kan daardoor beter worden gestandaardiseerd zodat docenten beter kunnen inspelen op de instroom. Het resultaat van dertig jaar Engels in het basisonderwijs zonder duidelijke kerndoelen, eindtoets en controle is bekend, dus de inspectie moet gaan toezien op uitvoering.

Hoewel het advies van de commissie zich niet uitstrekt tot het hbo, is het duidelijk dat alle pabo’s aan toekomstige leerkrachten een volwaardig programma Engels moeten bieden voor vakdidactiek, taalvaardigheid en praktijkervaring en dat zittende leerkrachten massaal gebruik moeten gaan maken van het budget voor deskundigheidsbevordering om zich na te scholen voor vvto.

Ten slotte zien wij nog een taak voor (de lerarenopleiding voor) het voortgezet onderwijs: er moeten strategieën ontwikkeld worden voor differentiatie (want ook tweetalig basisonderwijs komt eraan), de aansluiting op het primair onderwijs moet een serieus doel worden en de lerarenopleiding-vo werkt daarbij samen met de pabo.

Met deze aanbevelingen voor concretisering van het advies van het Platform Onderwijs2032 weten we zeker dat de kwaliteit van vvto Engels is geborgd.

Marianne Bodde-Alderlieste is specialist Engels po/vvto en werkzaam op de Marnix Academie. Ook is ze adviseur bij Vedocep/Levende Talen, een landelijk netwerk van docenten Engels aan de pabo.

Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.