• blad nr 13
  • 3-9-2016
  • auteur M. Schoenmaker 
  • Redactioneel

 

Met een vwo-diploma naar het mbo

Het komt voor: scholieren met een vwo-diploma die voor het mbo kiezen. De redenen? Passie voor het vak. Werkgelegenheid. Of vakkennis opdoen om het huidige werk beter uit te oefenen.

Volgens de Dienst Uitvoering Onderwijs volgden vorig schooljaar ruim duizend studenten met een vwo-diploma een mbo-opleiding. Ongeveer tien daarvan deden de opleiding tot meubelmaker aan HMC mbo vakschool voor hout, meubel en interieur in Amsterdam of Rotterdam. “Op hbo-niveau kun je ook opleidingen in vormgeving volgen, maar daar leer je minder over het werken met materialen, gereedschappen en computertekeningen. Je leert er een stoel vormgeven, maar er echt op zitten kan vaak niet”, vertelt voorlichter Peter van der Arend. “Voor de ouders voelt een keuze voor het mbo vaak als een stap terug, maar ze zijn wel blij als hun kind zijn passie volgt.”
HMC biedt ook een dag per week onderwijs voor volwassenen aan. “Tussen de dertigers en veertigers zitten mensen met een universitaire opleiding en een goede baan. Maar, zeggen ze, we zijn er eigenlijk maar ingerold, we gaan nu doen wat we echt graag willen. Dat vind ik mooi om te zien.”
Bij SVO vakopleiding food doen zeker tien vwo’ers en ongeveer tien studenten met een hbo- of universitair diploma een van de mbo-opleidingen. Ze gaan een dag per week naar school en lopen vier dagen stage. “Ze hebben passie voor het vak of gaan bijvoorbeeld in het familiebedrijf werken en willen daarvoor toch een vakdiploma halen”, vertelt onderwijsmanager Rinus de Rijder. “Soms zijn er mensen die bijvoorbeeld bedrijfskundige zijn, maar voor hun werk ook kennis van de praktijk van het vak moeten hebben. Je kunt het hoogste diploma hebben, maar vaktechnische vaardigheden zoals kennen, proeven, keuren niet beheersen. Dat leer je hier. We focussen hier op het beroep, ook in excursies en beursbezoeken. Deze studenten halen daar gemiddeld wel meer uit.”
In de klassen zitten studenten van verschillende niveaus bij elkaar. “Zo stelde de ene student een vraag over wat een portfolio nu eigenlijk is, terwijl een andere met een vwo-achtergrond wilde bespreken hoe het onderwijs goed geborgd kan worden. Ik probeer soms studenten te koppelen, bijvoorbeeld iemand die van een praktijkschool komt en heel bekwaam is in het vak aan een vwo’er die het werk goed kan structureren.” Volgens De Rijder is het belangrijk om de verwachtingen van te voren goed te bespreken. “Dit is een school, en het examen is voor iedereen hetzelfde. Maar het mooie met deze studenten is dat je goed met ze kunt bespreken hoe de opleiding voor hen uitdagend kan blijven.”

{portret 1}
Wel wijs

“Het is de moraal dat je na het vwo naar hbo of universiteit gaat, een stapje hoger”, vertelt Anne de Lange (21). “Interieurdesign was een stille passie. Mijn moeder zei: Moet je daar niet iets mee doen?” Anne ging naar een open dag van ‘styling, interieur en vormgeving’ bij Nimeto Utrecht en kwam enthousiast thuis. Bij het vwo-eindexamen zakte ze op twee vakken. Ze besloot te starten met de mbo-opleiding. “Gelukkig steunden mijn ouders me daarin.”
“Bij Nederlands, Engels en rekenen merkte ik wel dat ik erboven uitstak in de klas. Maar daar heb ik me overheen gezet en toen kon ik me echt focussen op de creatieve vakken. Daarin heb ik steeds mogelijkheden gecreëerd om een stapje verder te gaan, door bijvoorbeeld twee voorstellen in te leveren bij een ontwerpopdracht in plaats van één. Het voordeel van het vwo is dat ik goed kan beargumenteren waarom ik iets vind of een bepaalde keuze maak, en dat ik mijn werk goed kan plannen.”
Afgelopen maart werd Anne voor Nimeto derde op ‘interieuradviseur’ in de finale van de Skills Heroes in Amsterdam Rai, met haar technische ontwerp en uitvoering van een woninginrichting. “In de opleiding heb ik ook geleerd te werken met gereedschap en materialen. Als extra voorbereiding heb ik nog een paar dagen meegelopen op de timmermansafdeling.”
Ze kon de opleiding in drie jaar doen en is net cum laude afgestudeerd. “Voor ik begon, wensten medeleerlingen me succes. Maar ik hoorde later dat ze zich afvroegen of ik wel wijs was. Ik ga werken bij VT Wonen&design beurs, waar ik ook stage heb gelopen, en daarnaast start ik mijn eigen bedrijf Binnenpracht. Als je vooral doet waar je hart naar uitgaat, dan straal je dat ook uit, en dat is belangrijk om iets te bereiken.”

{portret 2}
Verrassend

Uit interesse voor techniek ging Rik Vet (28) na het vwo de hts-opleiding tot automotive management doen. Daarnaast werkte hij elke zaterdag in de slagerij van zijn ouders op de Zeedijk in Amsterdam, opgericht door zijn overgrootvader. Na zijn studie vond hij zijn eerste baan bij Volkswagen in Amsterdam en werkte daarna als quality engineer bij Mitsubishi Turbocharger in Almere. “Ik had het naar mijn zin, maar wat ik lastig vond in dit werk op hbo-niveau, was bijvoorbeeld dat ik mailtjes stuurde naar collega’s die naast me zaten. Zo werkt dat. Maar ik vond het contact met mensen, het werken met mijn handen, en het ondernemerschap in de slagerij eigenlijk veel leuker.”
Rik besloot over te stappen naar het slagersvak en de mbo-opleiding tot slager bij SVO vakopleiding food in Heerhugowaard te doen. “Ik kan heel veel van mijn vader leren. Maar ik wil ook de achtergronden weten om mijn eigen ideeën te realiseren, en daarom doe ik de opleiding.” In twee semesters rondde hij niveau-2 af, wat normaal anderhalf tot twee jaar duurt. Na de zomer begint hij met niveau-3. “Met een grote duim voor de support van SVO”, zegt hij erbij. Niveau-4, de opleiding tot chef, trekt hem minder. “Over structuur, planning en management heb ik al veel geleerd op de hts.” Zijn ouders waren verrast door zijn keuze, zij gingen ervan uit dat er geen opvolging zou zijn. “Maar ze vinden het leuk. Ik zou het ook wel zonde vinden als niemand met de slagerij verder zou gaan. Mijn vader staat erg open voor de nieuwe dingen die ik bedenk, zoals ons online bestelsysteem en een bezorgservice door Amsterdam.”
“Uitdaging in je leven moet je zelf creëren, op welk niveau je ook zit. In de slagerij zie ik daar voldoende mogelijkheden voor.”

{portret 3}
Motivatie

Mariska Hegeman (20) studeerde een jaar pedagogische wetenschappen, maar doet nu de mbo-opleiding tot kapper bij Albeda College in Rotterdam. “De manier van leren op de universiteit werkte voor mij niet. Ik heb structuur nodig en liet alles tot op het laatste moment liggen. Op hbo-niveau vond ik geen opleiding, maar alles met haar en make-up vind ik al jaren leuk, dus ik besloot daar een opleiding in te doen. Dan heb ik in elk geval een diploma en kan ik aan het werk, en dan zie ik daarna wel weer verder.”
Mariska heeft net het eerste jaar afgerond. “Ik heb een fijne klas. De motivatie van anderen viel me alleen wel tegen. Als je van het vwo naar het mbo gaat, doe je dat met een reden. Ik wil echt dit vak leren. Maar onder medeleerlingen is er best vaak het idee: we hebben nog leerplicht dus we moeten wel.” “Soms zeggen klasgenoten: Die heeft vwo gedaan, dus die snapt dat natuurlijk. Verder vinden ze het niet zo interessant waar je vandaan komt.” Of ze anderen dezelfde overstap zou aanraden? “Je moet er zeker van zijn dat je de opleiding superleuk vindt. Het niveauverschil is groot, de theorielessen zijn langdradiger en saaier dan je zou willen.” Voor een deel van de theorie kreeg Mariska vrijstelling, in die tijd werkte ze wat vaker in de salon van de school. “Ik loop nu stage en daar probeer ik ook wat extra uitdaging te vinden.”
De opleiding duurt drie jaar. Daarna wil Mariska graag aan het werk. “Ik zie mezelf niet mijn hele leven in de schoonheidssalon werken, maar zou wel vanuit huis kunnen werken. Daarnaast kan ik dan toch een studie doen. Ik weet nog niet welke.”

Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.