• blad nr 7
  • 2-4-2016
  • auteur . Overige 
  • Opinie

 

Op de gewone basisschool zijn alle leerlingen ‘gewoon’

Binnen passend onderwijs mogen ‘abnormale’ kinderen meedoen met ‘normale’ leerlingen. Zo lang dat gaat.
Maar op de gewone basisschool moeten alle leerlingen als ‘gewoon’ worden gezien, betoogt orthopedagoog Peter Mol.

Veel scholen worstelen met leerlingen met een ondersteuningsbehoefte, zoals dat zo mooi genoemd wordt. Buiten de gewone aandacht die de leraar geeft in de klas, geeft hij bepaalde leerlingen extra aandacht. Maar dat kan niet zo maar! Bewijs is noodzaak. Voor leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte moet de leraar zich verantwoorden met een ontwikkelingsperspectiefplan (opp).
Het systeem ademt uit: we hebben een grote groep normale leerlingen en daaraan bieden we een basisondersteuning. Daarnaast zijn er leerlingen die buiten het normale programma iets extra’s of anders nodig hebben. En voor die leerlingen schrijf je dus een opp. Hoe voorzichtig we het ook formuleren en welke verzachtende termen we ook gebruiken, de uitgangspositie is: normale en niet-normale kinderen. We maken aparte programma’s en tekenen die op in een opp en door middel van het plakken van pleisters kunnen niet-normale leerlingen meedoen met de normale leerlingen. Zo lang dat gaat.
Er zijn leerlingen die wat meer tijd krijgen voor het maken van toetsen. Maar dan moet er uiteraard wel eerst bewezen worden dat die kinderen het echt nodig hebben. Een dyslexieverklaring is wel het minste wat we kunnen eisen. Of in ieder geval een diagnose door een bevoegd jeugdpsychiater of een GZ-psycholoog. En Elisa, ach ze heeft adhd, dus reageren we niet te fel op haar onrustige gedrag, zoals we dat wel bij Carolien doen, want die is normaal.
Ik realiseer me dat ik met de woorden ‘normaal’ en ‘abnormaal’ prikkel. Maar het verdoezelen van wat we eigenlijk denken en bedoelen door termen die vriendelijker klinken, verbergen het wij/zij-denken dat hieraan ten grondslag ligt. ‘Ik heb wel zes leerlingen in de klas met een opp’tje. De rest is wel normaal, dus moet ik zes keer een leerling anders behandelen.’ Zes aparte programma’s, zes keer een apart plan, naast het ‘gewone’ werk. Maar in de schoolgids staat dat we ‘alle leerlingen, zonder uitzondering, een optimale kans geven om zich in een ononderbroken proces te ontwikkelen, uitgaande van de talenten van elk individueel kind, in een sfeer van veiligheid en respect’. We schrijven er niet achter: ‘En desnoods behandelen we uw kind apart als we vinden dat hij dat nodig heeft.’
Passend onderwijs vraagt om een systeem dat zo is ingericht dat alle leerlingen de aandacht krijgen die ze nodig hebben. Er is geen gewoon en een beetje minder gewoon. Wat gewoon is, hangt af van de ontwikkeling van de school. Alle leerlingen zijn gewoon binnen die school. En als een school bepaalde leerlingen geen goed onderwijs kan geven, omdat die leerlingen op die school niet ‘normaal’ zijn, worden die leerlingen verwezen naar speciaal onderwijs. Niet geplaatst in een apart groepje, geplakt aan de school voor regulier onderwijs, waarin men een slap aftreksel kan bieden van wat speciaal onderwijs aan expertise en mogelijkheden in huis heeft.
Regulier onderwijs dient zich zo te ontwikkelen dat men zoveel mogelijk leerlingen als gewoon ziet. Geen extra pleisters voor leerlingen die dat behoeven, maar differentiatie op elk gebied.
Het opp’tje is een gruwel. Het is een aanvaard bureaucratisch trucje om een leerling binnen een reguliere setting te houden terwijl we die leerling eigenlijk als niet-gewoon beschouwen. Een school met meerdere verdiepingen en een lift vindt een leerling in een rolstoel normaal, geen probleem. Als er geen lift is, is dat kind een probleem.
We moeten de opp’tjes afschaffen. Dat wat we in een opp’tje schrijven, moet normaal worden, beschikbaar voor elke leerling en dus onderdeel uitmaken van het schoolplan. In het schoolprofiel moet de school niet beschrijven welke problemen de school aankan, maar wat de school gewoon vindt en wat niet gewoon.

Peter Mol is orthopedagoog en directeur van Gedragpunt scholing en advies

Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.