• blad nr 12
  • 17-6-2000
  • auteur O. Bosma 
  • Redactioneel

 

Adelmund wil lage drempel voor samenwerkingsschool

Staatssecretaris Adelmund wil oprichting van een samenwerkingsschool mogelijk maken als gemeentebesturen en vertegenwoordigers van het bijzonder onderwijs dat wenselijk achten. De bewindsvrouw gaat daarmee verder dan de Onderwijsraad en de AOb.

Sinds het begin van deze eeuw regelt de grondwet een duaal systeem: openbaar onderwijs van overheidswege en bijzonder onderwijs door private instellingen. Een school waar zowel openbaar als bijzonder onderwijs wordt gegeven, zou een derde mogelijkheid openen en dat kan volgens de grondwet niet.
Pogingen om de samenwerkingsschool een wettelijke basis te geven, zijn tot nu toe gestrand. Sinds april vorig jaar is alleen een fusie tussen de besturen van openbare en bijzondere scholen mogelijk, dus niet van de scholen zelf.
Op verzoek van de regering bracht de Onderwijsraad in januari advies uit over een wijziging van de grondwet die de samenwerkingsschool moet legaliseren. De raad stelde voor om, in afwijking van de regel in artikel 23 dat openbaar onderwijs op openbare scholen wordt gegeven, bij wijze van uitzondering toe te staan dat het ook op bijzondere scholen kan. Zo¹n school is dan een samenwerkingsschool, op te richten door besturen van het openbaar en bijzonder onderwijs. Alle leerlingen moeten daar welkom zijn. De oprichters van de school moeten toezicht blijven houden op de manier waarop het nieuwe schoolbestuur het onderwijs inricht. De raad vindt dat samenwerkingsscholen alleen mogen worden opgericht als bestaande scholen het alleen niet meer redden. In een nieuwbouwwijk zou het dan ook niet mogelijk zijn.

Behoefte
Staatssecretaris Adelmund vindt deze opvatting in strijd met de maatschappelijke behoefte aan samenwerkingsscholen. In een concept-reactie op het advies schrijft zij dat Œhet maken van keuzen over vormen van samenwerking behoort te worden overgelaten aan instellingen die een grote mate van autonomie bezitten¹. De wetgever moet zich niet bemoeien met de motieven van schoolbesturen die een samenwerkingsschool willen.
De AOb heeft in het overleg de ruime interpretatie van de staatssecretaris van de hand gewezen. De bond wil handhaving van het primaat van het duale bestel. Daarin kunnen openbaar onderwijs op openbare scholen en op samenwerkingsscholen niet gelijkwaardig zijn. Wel wil de AOb stichting van een samenwerkingsschool in nieuwbouwwijken mogelijk maken als er te weinig leerlingen zijn voor openbaar en bijzonder onderwijs.
De terughoudende opvatting van de AOb vloeit voort uit een onlangs door het hoofdbestuur vastgesteld standpunt. Voorzitter Jacques Tichelaar meent echter dat er aanleiding is deze uitgangspunten vanwege de recente maatschappelijke ontwikkelingen opnieuw ter discussie te stellen.

Deventer fusie
Op 31 mei werd een stevige impuls gegeven in de richting van een gelijkwaardige derde variant in het bestel. De Tweede Kamer ging toen akkoord met een scholenfusie waarbij het openbaar voortgezet onderwijs in een stad formeel verdwijnt. In Deventer gaan de openbare, katholieke en christelijke scholengemeenschappen op in een nieuwe algemeen bijzondere school, het Etty Hillesumlyceum. De school heeft de kenmerken van openbaar onderwijs. Een bestuurscommissie van de gemeenteraad houdt toezicht op de wijze waarop de school met deze kenmerken omgaat.
Een Kamermeerderheid is het eens met staatssecretaris Adelmund die - kennelijk vooruitlopend op een grondwetswijziging - vindt dat met de fusie wordt voldaan aan de grondwettelijke eisen over het aanbieden van openbaar onderwijs. De onmogelijkheid van een fusie tussen openbaar en bijzonder onderwijs wordt ontdoken via een trucje: vlak voor de fusie wordt de openbare school door de gemeente Deventer omgevormd tot een bijzondere school.
D66, CDA en SGP waren tegen de goedkeuring. Het CDA vindt de nieuwe wettelijke mogelijkheid voor een besturenfusie voldoende en D66 voelt weinig voor een nieuwe fusiegolf.

Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.