• blad nr 7
  • 4-4-2015
  • auteur R. Sikkes 
  • Commentaar

 

Maatwerk of middenschool

Maak het mogelijk om examenvakken op een hoger niveau af te sluiten. Bijvoorbeeld wiskunde op vwo-niveau, de rest op havo niveau. Of andersom: alle vakken op havo-niveau, maar Engels op vmbo-niveau. Maatwerk.
Het voorstel van de voorzitter van de VO-raad, Paul Rosenmöller, werd afgelopen week in de media flink bediscussieerd. Alsof het volkomen nieuw is. De discussie over dit soort mogelijkheden loopt al vele jaren langer. Maatwerk noemen we het tegenwoordig, maar het probleem ligt natuurlijk veel dieper.
Het voortgezet onderwijs is de afgelopen decennia steeds selectiever geworden. Zittenblijven is verdacht. De overstap van vmbo naar havo, of van havo naar vwo is bijna onmogelijk geworden.
De kansenmachine die het voortgezet onderwijs ooit was, bestaat al lang niet meer. Onder druk van de rendementsnormen die de inspectie hanteert, worden scholen nog steeds voorzichtiger om leerlingen met een lage score het voordeel van de twijfel te geven.
Laatbloeiers hebben daar heel veel last van, vandaag de dag zijn dat vooral jongens. Volgens Alexander Rinnooy Kan, binnenkort Eerste Kamerlid voor D66, vraagt dat om een ingrijpender aanpak. Tijdens de Kohnstamm-lezing pleitte hij voor de middelschool met selectie op vijftienjarige leeftijd. Geen gekke gedachte, want Nederland selecteert internationaal gezien erg jong.
Maar ook gewaagd. Het is niet echt een uitnodiging richting VVD, de partij waar D66 op lokaal niveau graag mee bestuurt. Voor de liberalen was de middenschool destijds een ‘eenheidsworst’, die slecht zou uitpakken voor goede leerlingen.
Nu kan de discussie uitmonden in een keuze tussen maatwerk en middenschool. De eerste variant is erg kostbaar, de tweede nog steeds ideologisch omstreden. Slimmer debatteren gaat over het onderliggende thema. Het selectiemodel. Hoe vinden we een verstandiger balans tussen kansen en kiezen?
Robert Sikkes
hoofdredacteur

Dit bericht delen:

© 2026 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.