• blad nr 4
  • 21-2-2015
  • auteur A. Moerman 
  • de Vereniging

 

Orde houden als Louis van Gaal

Voor startende leerkrachten is orde houden in de klas nogal eens een issue. Terwijl het een fluitje van een cent kan zijn. Daarvoor is echter wel een Louis van Gaal-achtige houding gewenst. Die houding is aan te leren.

"Louis van Gaal zegt gewoon 'dat en dat en zo en zo gaan we het doen'. En daar houdt hij strak aan vast. Die duidelijkheid moeten docenten ook laten zien bij het begin van elke les", vertelt Brunis van Maanen. Hij geeft op 13 oktober in Utrecht de 'Masterclass orde houden voor startende leerkrachten'.
De avond is een initiatief van de Groene Golf, de jongerenafdeling binnen de AOb. Deze club ziet al jaren met lede ogen aan dat nogal wat jonge leerkrachten afhaken in het begin van hun loopbaan. Tweederde overweegt te stoppen en ruim een kwart doet dat ook binnen vijf jaar, zo blijkt uit vrij recent onderzoek
Van Maanen is docent handel, administratie en economie aan het Oosterlicht College in Nieuwegein. Dit doet hij op de vmbo-afdelingen. Daarnaast geeft hij trainingen en workshops. Bijvoorbeeld over het verbeteren van oudergesprekken. En dus ook over orde houden. "Via collega Rene Kneyber, auteur van verschillende bestsellers over orde houden, kwam ik in contact met de Groene Golf. Wat René beschrijft, zo ben ik als autodidact al jaren bezig", vertelt Van Maanen.
Volgens Van Maanen is het voor docenten die voor een nieuwe klas komen te staan vooral in de eerste paar minuten van belang om te laten zien dat met 'jou de kachel niet kan worden aangemaakt'. "Net als bij een voetbalwedstrijd waarin je desnoods met een stevige schouderduw meteen laat zien wie er de baas is in het veld. Die eerste tien minuten voor een klas zijn bepalend. Ik ben in een nieuwe vmbo-klas eens begonnen met een leespauze, en dus stilte, in de eerste tien minuten. Aan die groep had ik het hele schooljaar geen kind meer.”
Het klinkt simpel uit de mond van Van Maanen. Pas als de orde op orde is kunnen kinderen wat leren. En orde bereik je door tijdig te de-escaleren. "Docenten wachten vaak te lang, worden dan plots kwaad en sturen de lastposten de klas uit. Daarmee win je geen respect. Dat doe je wel door altijd rustig te blijven en duidelijk te zijn in wat ze kunnen verwachten. Natuurlijk moet er ruimte zijn voor een geintje, maar het moet wel heel duidelijk zijn dat de leerlingen op school zitten om te werken."
Zware straffen of veel regels, Van Maanen ziet er absoluut geen heil in. Alleen al omdat je er zelf zo moe van wordt. "Je op het juiste moment omdraaien van het schoolbord en alleen de drukteschoppers indringend aankijken kan al genoeg zijn om gedoe in de kiem te smoren. Dan geef je 'de tegenstander' de mogelijkheid zijn gedrag zelf aan te passen. Dat werkt zonder dat het jou energie kost. Je kunt de klas dichtplamuren met regels. Ook dat werkt niet bij pubers, die voelen zich dan alleen maar uitgedaagd om op zoek te gaan naar het gaatje tussen de regels. Ik hanteer slechts één regel in mijn klassen: iedereen heeft zijn boeken bij zich. Een harde stem opzetten? Ik kan met niet herinneren wanneer ik dat voor het laatst heb gedaan."

Dit bericht delen:

© 2021 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.