• blad nr 13
  • 1-7-2000
  • auteur T. van Haperen 
  • Column

 

Twist of fate

Tijdens een barbecue die ter gelegenheid van hun afscheid wordt gegeven, is Koos naast Els gaan zitten. Met hen vertrekken nog zeven collegae, maar van haar wist hij het niet. Met haar meisjesachtige uiterlijk lijkt ze een stuk jonger dan hij, wat betekent dat haar beslissing pijn zal doen in haar portemonnee. Els zegt zich geen zorgen te maken. ³Ik gebruik mijn spaargeld en ga misschien iets doen in de thuiszorg, dat heeft wel zin.²
Koos schrikt een beetje, aan activiteiten voor later heeft hij nog niet gedacht. Hij wil alleen maar weg, kan niet meer tegen het gedoe. ³Dat heb ik ook, Koos. Die stomme tweede fase, ik heb mijn klasje Frans 1 één uur in de week. Tijd om iets te leren is er niet en doorgaan op voorkennis is onmogelijk, ze komen namelijk regelrecht uit de basisvorming. Zo¹n deelvak is net een afgezet been, wij zijn er om het warm te houden.²
Koos knikt en kijkt naar een groepje collegae, met bier in de hand staan ze te lachen. Zij geloven wel in de vernieuwing. Koos weet dat het gespeeld is, er verandert namelijk niks. Onderwijs blijft één volwassene met een groep jongeren. Maar die druk. Het doen alsof het anders is, mee racen op de virtuele snelweg van de vooruitgang, die inspanning krijgt hij niet nog een keer opgebracht. Voor Els ligt het anders, zij heeft zelfs nog energie voor kritiek. ³Het is allemaal onzin, Koos. Neem die basisvorming. Dat is een doodgeboren kindje. De ouders zitten in de ontkenningsfase en doen het zielloze lichaam nieuwe kleren aan. Het is een triest geval.²
Het werk in de onderbouw levert Koos veelal hoofdpijn op en hij kan haar dan ook moeilijk ongelijk geven. De dure werkboeken vol met fröbeloefeningen mogen dicht bij de belevingswereld van de leerling staan, met die van hem hebben ze niks te maken.
De staatssecretaris schijnt wijzigingen voorgesteld te hebben. Minder vakken, minder les en de bezigheidstherapie eruit, van Koos mag het. School is geen Bobbejaanland, maar een instelling die jonge mensen het broodnodige leert.
Els moet echter niks hebben van bewindslieden met veranderdrift. ³Zo¹n ministerie is alleen maar lastig. Ze geven ons schoenen die niet passen, door er op te lopen gaan ze naar onze voeten staan en als ze dan eindelijk lekker zitten krijgen we nieuwe.² Koos luistert vol bewondering naar haar. Zij kan haar ongenoegen onder woorden brengen. Hij is sprakeloos en voelt zich weggezet. Zijn huis is met woekerwinst verkocht. Na de aanschaf van een goedkope woning in the middle of nowhere kan hij tot ver na zijn honderdste verjaardag goed leven. Eigenlijk heeft hij het voor elkaar, alleen voelt het niet zo.
Negen toespraken waren er tussen de frikadellen, kipstukken en vette sauzen door. Voor hem geen directielid dat de moeite nam iets aardigs te zeggen. Hij moest het met Toos doen, de sectievoorzitter. Ze somde de clichés keurig op. Rustige man, harde werker, populair bij leerlingen. Koos zakte door de grond. Respect van collegae werd niet genoemd en rustig staat voor onzichtbaar, dat word je vanzelf als nooit iemand luistert. De gebroken stem waarmee Toos haar verhaal hield suggereerde emotionele betrokkenheid, maar was een uiting van ordinaire angst die hoort bij spreken in het openbaar. De trut, denkt hij, het enige dat ze wil is mijn salarisschaal. Hij glimlacht, dat kan ze wel vergeten. Hiermee is Koos zijn rancune nog niet kwijt. Toen Toos moeizaam door haar tekst heen worstelde, voelde hij bij elke zin zijn woede toenemen. Zijn handen trilden, hij wilde haar van repliek dienen, maar durfde zelf niet te speechen. Naderhand gaf de rector hem een hand en zei dat het eindelijk voorbij is. Koos heeft gezwegen. Els praat daarentegen vrijuit, gevoelens van miskenning zijn haar vreemd. ³Daar heb ik geen last van, als ze mij zouden vragen om een paar uur in te vallen, dan doe ik het. En als ik vier uur per week op vier-havo had kunnen houden, had ik zo een paar klassen genomen.² Hij wil ook zo zeker zijn, maar is doodsbang. Bitter slikt hij zijn bier door en kijkt naar haar en.. she looked at him and he felt a spark tingle to his bones, 't was then he felt alone and wished that he¹d gone straightŠ And watched out for a simple twist of fate*.

*Uit Simple twist of fate van Bob Dylan. Het nummer is voor het eerst verschenen op de plaat Blood on the tracks in 1975.

Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.