blad nr 16
25-10-2014
auteur A. Jonkman
Column

Vwo is de beste optie

‘Mevrouw, ik druk drie keer op ENTER, maar er gebeurt niks.’ De grafische rekenmachine is vele malen simpeler te bedienen dan een mobiele telefoon, maar hij boeit niet. Om in 4-havo het snijpunt van twee grafieken te berekenen vul je beide formules in, je toetst achtereenvolgens 2ND CALC Intersect ENTER ENTER ENTER en je hebt het antwoord. Jacob had alleen het laatste deel onthouden.
Deze week stond mijn lespraktijk in schril contrast met een bezoek dat ik met een collega en acht leerlingen uit 4-vwo bracht aan Tilburg University. Samen met nog zo’n vijftien delegaties van andere scholen luisterden wij eerst naar een college van de enthousiaste wetenschapsfilosoof Herman de Regt over de eisen waaraan wetenschappelijk onderzoek moet voldoen. Een deel van zijn verhaal ging over het trekken van verkeerde conclusies. De beschrijving van de casus was uitgebreider, maar het kwam hier op neer: Stel dat er een ziekte is, die 1 procent van alle mensen heeft. En er is een test die met 80 procent zekerheid kan zeggen of je de ziekte hebt, maar in 10 procent van de gevallen de uitslag ‘ziek’ geeft, terwijl je gezond bent. Hoe groot is dan de kans dat een willekeurig persoon die de test doet de juiste uitslag krijgt? Op gevoel zou je zeggen zo’n 75 procent, maar De Regt rekent ons voor dat de kans vele malen kleiner is, omdat zo weinig mensen de ziekte hebben. Een leerling uit de zaal vraagt: ‘Als de uitslag van de test maar voor 80 procent betrouwbaar is, mogen wij dan wel aannemen dat slechts 1 procent van de mensen de ziekte heeft?’ Het boeiende en enthousiasmerende van veel wetenschappelijk onderwijs vind ik de vragen die worden gesteld naar aanleiding van een vraag die is beantwoord. Zo’n leeromgeving gun ik iedereen.
Wij luisterden verder naar goed voorbereide presentaties van zelfbewuste leerlingen. Bijvoorbeeld over ludiek onderzoek dat zij hadden gedaan naar de invloed van negatieve en positieve externe factoren in een klaslokaal op de prestaties van leerlingen. Denk daarbij aan lawaai, hitte en chagrijnige docenten contra gezellig aangeklede muren, frisse lucht en aanmoediging. Verder waren leerlingen het stadsarchief ingedoken op zoek naar verdwenen winkels, en was er onderzoek gedaan naar het draagvlak van de nieuwe alcoholwet onder jongeren en volwassenen. Onze leerlingen stelden natuurlijk de meeste vragen en toe kregen wij een frappuccino met cheesecake van het Starbucks-filiaal op de campus.
Op de terugweg in de auto vroegen de leerlingen zich lachend af wie van hen eigenlijk de übernerd was. Margot won. Zij ging over met een 8,5 gemiddeld. Dat er ouders zijn die er alles voor over hebben - bakken met geld voor Cito-training, huiswerkbegeleiding, bijles en examentraining, ruzie met groep 8-leerkrachten, emotionele brieven, en in een enkel geval zelfs rechtszaken - om het vwo voor hun kinderen mogelijk te maken, begrijp ik eigenlijk wel. Ik dacht: Ik trek de stoute schoenen aan en zeg dat hier maar eens.