blad nr 4
22-2-2014
auteur T. van Haperen
Column

Vergeet de onzin

Elk jaar heb ik in deze tijd een open dag. Op een zondagmiddag. En die open dag is niet mijn sterkste onderdeel. Vooral de oud-leerlingen die hun kinderen mijn school laten zien, vormen een risicofactor. Ik moet dan de naam van de oud-leerling noemen, een gedeelde herinnering oprakelen en een grapje maken tegen het kind. Lukt dat, prima. Maar falen is pijnlijk. En dat falen hangt in de lucht. Niet iedereen maakte twintig jaar geleden indruk. Op zo’n zondagmiddag ben ik dus op mijn hoede. Naar degene die ik herken zwaai ik uitbundig. De onbekende die oogcontact zoekt, ontwijk ik. Als ik goed oppas kom ik met deze strategie de middag schadevrij door. En verder niet zeuren, iedereen ervaart deze marketingactiviteit als een opgave. Vandaar dat dit jaar de school op de maandag erna gesloten is. Mijn schoolleiding heeft een roostervrije dag ingezet. Om bij te komen. Wel jammer dat ik dan elders werk. Het lot van de parttimer, hoor ik dan.
Die roostervrije dag komt uit de verkorting van de zomervakantie. Van zeven naar zes weken. Dat verlaagt de werkdruk. Leraren werken namelijk net als ambtenaren 1659 uur per jaar. Maar leraren hebben ook minder lesweken. Daardoor stijgt het aantal gewerkte uren per week, ontstaat piekbelasting en laat nu net die piekbelasting een afknapper zijn. Daarom, lever vijf vrije zomerdagen in. De schooldirectie schuurt daarmee de scherpe randjes van de heftige werkweek weg. Klinkt redelijk. Toch zien 100.000 leraren in het voortgezet onderwijs dat anders. Alle 100.000 leraren? Nee, één collega vindt dit een strak plan. Johannes Visser, leraar Nederlands en journalist bij de internetkrant De Correspondent, schreef even geleden in NRC Handelsblad vier weken zomervakantie genoeg te vinden. Hij heeft het door het jaar zo druk met nakijken dat hij verjaardagsfeesten overslaat. Daarom, liever minder vakantie dan een jaar in de ziektewet.
Visser vergist zich. Een dagje hier en een dagje daar maakt niets uit. Sterker, de werkdruk gaat zelfs omhoog. Ik werk vijf dagen, in verschillende regio’s. Alleen de kerst- en de zomervakantie zijn aaneengesloten. De andere vakanties zijn daardoor niet effectief. Ook als je een dag geen les geeft, ligt er werk; het is als zelfrijzend bakmeel. En fulltimers denken er precies zo over. Zij kiezen niet voor verlichting door het jaar heen, maar plakken de roostervrije dagen aan de meivakantie. Ook lekker, examenleerlingen met twee weken van inertie voorbereiden op het centraal schriftelijk.
1659 uur verdelen over meer weken is bullshit. Het enige dat de werkdruk verlaagt is minder lessen aan kleinere groepen. Maar verder zegt de traditie van het beroep wereldwijd: in de weken dat je lesgeeft ben je druk, hoe je je tijd indeelt is aan jou, de periode rond de kerstdagen is vrij, de zomer ook. Als je verstandig bent, lees je dan over je vak, denkt daarover na. Want niet de vakantie, maar het werk bepaalt de arbeidssatisfactie. Na een open dag gewoon lekker lesgeven; zo vergeet je onzin het snelst.