- blad nr 15
- 9-9-2000
- auteur O. Bosma
- Redactioneel
Hbo-docenten vinden werkdruk het hoogst
Opvallend genoeg neemt hoog werktempo en veel werk van de veertig factoren die kunnen bijdragen aan stress, slechts de elfde plaats in. Op een schaal van honderd krijgt dit item van de 2166 respondenten in het hbo slechts twee punten meer dan de vijftig punten die minimaal nodig zijn om boven de categorie Renigermate werkdrukverhogend1 uit te komen. De hoogste score, 74 punten, krijgt Rvervanging zieken niet goed geregeld1, met 72 punten direct gevolgd door Rontbreken van loopbaanperspectief1. Vooral mensen met veel dienstjaren zit dit dwars. Ook hoog gewaardeerd werden de factoren Rniet betrokken bij aanpassingen1 (63), Ronvoldoende samenwerking1 (61), Rbesluitvorming over veel schakels1 (58) en Rkwaliteit werkorganisatie1 (54). Als vijf laagste stressfactoren werden aangemerkt Rongewenste aanrakingen1 (1), Rongewenste opmerkingen1 (5), Rdoor collega1s op de vingers gekeken1 (9), Rdoor leiding op de vingers gekeken1 (12) en Rgeen plezier in het werk1 (18).
Op vrijwel alle items scoort het hbo hoger dan vergelijkbaar onderzoek in het bedrijfsleven, maar de afwijkingen zijn in het algemeen niet groter dan vijf punten. Wel grote verschillen zijn er bij Rgeen verlof naar wens opnemen1 (61 hbo, 37 bedrijfsleven), Rherstelbehoefte1 (45-26), Rwerk- en rusttijden niet goed geregeld1 (44-30), Rpiekeren1 (38-21) en Rhet ontbreken van loopbaanperspectieven1 (72-63). Tot de weinige items die door werknemers in het hbo als minder stressbevorderend worden aangemerkt dan elders behoren Ronvoldoende afwisseling1 (31-37), Rmoet vaak nieuwe krachten inwerken1 (24-27) en Rkan werkuren niet aanpassen aan privé1 (46-57).
Klaagcultuur
De onderzoekers concluderen dat de werkdruk minder door de primaire taak dan door de condities wordt veroorzaakt. Ze vinden dat er in het hbo Rduidelijk sprake is van een klaagcultuur1 die Rleidt tot een algemeen gevoel van onbehagen door steeds de bevestiging van hoe zwaar het allemaal niet is1. Ze oordelen dat de besturen en directies noch in negatieve noch in positieve zin nadrukkelijk aanwezig zijn: Rom werkdruk onder controle te krijgen zal de leiding meer moeten denken en werken in termen van stressmanagement en meer nadrukkelijk de sociale supportfunctie op zich moeten nemen1.
De uitkomsten van het onderzoek kunnen nauwelijks worden opgevat als een ondersteuning voor de pleidooien van de AOb voor vermindering van de werkdruk door minder contacturen. Bestuurder Martin Knoop constateert een grote behoefte aan flexibiliteit bij het opnemen van vrije dagen. In principe ziet hij daartoe wel mogelijkheden. 3In de bve-sector hebben we keuzevrijheid gerealiseerd door inlevering van wat vakantierecht, overigens onder handhaving van de normjaartaak.