- blad nr 17
- 2-11-2013
- auteur D. van 't Erve
- Redactioneel
Uniform en toch verschillend
De foto’s zijn momenteel te bewonderen in het Museum voor Moderne Kunst Arnhem en zijn gebundeld in het boek Schooluniformen.
Beeld Annie van Gemert
Sinds 1998 stapten in België bijna alle aparte (elite)scholen voor jongens en meisjes over op gemengd onderwijs. Annie van Gemert fotografeerde leerlingen van kleuter-, lagere en middelbare scholen in de periode 2009-2013. De foto’s laten volgens Van Gemert zien hoe de functie van het klassieke schooluniform verandert onder de moderne multiculturele samenleving. “Het uniform maakt iedereen gelijk ondanks verschillen in cultuur, geloofsovertuiging of afkomst”, legt ze uit. “Binnen die uniformiteit is het mooi om te zien hoe kinderen proberen iets eigens toe te voegen, bijvoorbeeld door linten in het haar of sieraden te dragen.”
In België dragen veel kinderen op school nog een uniform. Ook in Engeland en Ierland kennen veel openbare scholen een uniformplicht. Net als in de landen rond de Middellandse Zee. Verder komt het fenomeen in Europa niet vaak voor en zijn het vooral privéscholen die nog strikte kledingvoorschriften hebben. Het schooluniform staat vaak als ouderwets te boek, maar dat is volgens Van Gemert een vooroordeel. “Kinderen vinden het prima om een uniform te dragen. Ze hoeven zich niet af te vragen wat ze vandaag weer aan moeten en worden niet gepest omdat ze geen merkkleding dragen. Met mijn foto’s wil ik juist de sociale functie van het uniform laten zien.”
In Nederland zijn kinderen in een schooluniform een unicum. Leerlingen van de British School in Den Haag dragen een uniform, maar dat is niet zo verwonderlijk, in Engeland zijn uniformen immers gangbaar. En sinds 2011 dragen leerlingen van de particuliere basisschool Bizzie Kids in Almere kleding in de kleuren rood, zwart en wit. De school stelde de maatregel in omdat kinderen vaak worden gepest om hun kleding. Daar wilde de school paal en perk aan stellen. Jongens dragen een blauwe broek, een wit overhemd met stropdas en een rode trui. Meisjes hebben iets meer keus: aan hun garderobe zijn ook een rok en een vest toegevoegd. Van Gemert: “Ik weet dat er meer scholen zijn die een uniform wel zouden willen invoeren. Het zou het leuk zijn als door mijn foto’s de discussie hierover in Nederland opwaait.”
Annie van Gemerts foto’s zijn nog tot 24 november te zien in het Museum voor Moderne Kunst Arnhem. Het fotoproject is mede mogelijk gemaakt door Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek. Het fotoboek is verkrijgbaar bij de boekhandel: Schooluniformen, door Annie van Gemert, Uitgeverij Van Halewyck, ISBN 9789.0806.958.63, €39,50.