blad nr 17
2-11-2013
auteur W. de Lange, de
Column

Leerschool

Ze is chic, ze is mooi, ze heeft de goede kleren aan, ze komt uit een betere straat in Amsterdam-Zuid. Ze heeft acht jaar op een chique, mooie, goede basisschool gezeten, die stijf stond van de ouderparticipatie, muzieklessen, pestpreventie en leuke projecten. Daar zaten alleen maar kinderen op zoals zij. Nu zit ze opeens bij ons, tussen kinderen uit alle windstreken, behalve Nieuw-Zuid. Ik zou er wat voor geven om te weten wat er zich in haar hoofd afspeelt. Ik zou haar en al haar klasgenoten zo graag een pijnloze, zachte landing bezorgen in het middelbare schoolleven.
In de tweede week van het schooljaar werd Mirjam op een heel verkeerde plek geknepen door een jongen uit Oud-Zuid, die óók nog niet helemaal doorhad hoe het zat. Mirjam was geschokt. Terwijl een docente haar tranen droogden, barstte boven het hoofd van de jongen hel en verdoemenis los. Hij heeft sindsdien nog heel wat rare dingen gedaan, maar betasten doet hij niet meer.
Kort daarop kwam Mirjam in botsing met een twaalfjarige, harde tante uit Oost. Die maakte een heel project van mooie Mirjam en ontketende een campagne op Facebook rond een door haar verzonnen verliefdheid tussen Mirjam en een jongen uit de derde klas. Ze siste Mirjam haar bevelen toe en zette die soms kracht bij met gestomp en geduw.
Mirjam deed verbijsterd haar beklag, gesecondeerd door een stil meisje uit de polder boven Noord en een lawaaipapegaai uit Zuidoost, twee bondgenoten die ook al zo anders waren dan haar oude vriendinnen van de basisschool. De twee hulpjes gingen de tranenvloed van Mirjam te lijf, terwijl de harde tante voor het eerst, maar zeker niet het laatst bij de directie werd ontboden en – afijn - hel en verdoemenis.
Maar Mirjam begon intussen het klappen van de zweep te leren. Ze schoolde zich bliksemsnel om tot handlanger en begon met de harde tante mee te doen als er andere meisjes uitgelachen moesten worden. Een logische stap, ook al hebben we er wat van gezegd. Mirjam had in de gaten gekregen dat ze in het voortgezet onderwijs, met al die les- en docentenwisselingen, minder bescherming kon verwachten dan op haar oude basisschool. Zij trok haar conclusies.
Ik heb geprobeerd Mirjam uit te leggen dat harde tantes op deze manier nooit iets leren. Dat beaamde ze, maar met onzekerheid en twijfel in haar grote, bruine ogen. Ik heb haar niet meer op mee pesten betrapt. Maar ze is nu officieel een vriendin van de harde tante. Als we naar Artis gaan, hoppen ze samen van bankje naar bankje en rollen verveeld met hun ogen, terwijl de rest van de klas vrolijk van dier naar dier trekt.
Het stille meisje uit de polder trekt nog wel een beetje met Mirjam op. Maar de lawaaipapegaai uit Zuidoost, een woedende vijandin van de harde tante, vertrouwt Mirjam niet meer. Zo zag de stoomcursus mensenkennis, welstandsverschil en multicultuur in zeven weken voor Mirjam er uit, vanaf mijn verre uitkijkpost bekeken. Eigenlijk heeft ze het knap gedaan. Wie weet leren die twee ook goede dingen van elkaar.