blad nr 15
5-10-2013
auteur W. de Lange, de
Column

Notities op de grens van een zenuwinzinking

Notitie 1: Het is gezellig bij ons op de bakkersschool. We zijn verhalen aan het uitwisselen over het hoger beroepsonderwijs, een bron van pret. Een collega vertelt proestend dat hem ooit is gevraagd om ‘algemene didactiek en klassenmanagement’ te komen geven op een Amsterdamse hogeschool. Hij had geweigerd. Hij vond dat hij er veel te weinig van af wist. Er was nog op hem ingepraat: “Er is niks aan! Je volgt gewoon de reader. Daar vertel je over en daar kun je het gerust bij laten. Daar hebben die studenten hun handen al vol aan.” Maar hij had voet bij stuk gehouden. Toen hij kort daarop besloot op dezelfde hogeschool een talenbevoegdheid te gaan halen, werd hem opgelegd dat hij ‘algemene didactiek en klassenmanagement’ moest gaan volgen. Als hij gewild had, had hij het vak mogen geven. Maar vrijstelling voor een lesuur waarin nu iemand anders de reader stond te volgen, dat zat er niet in.
Notitie 2: Het zou leuk zijn als dit uitzonderlijk was. Maar vermoedelijk is het gewoon. Gebrek aan respect voor kennis is gewoon. Gebrek aan vertrouwen in studenten is gewoon. Leg, bijvoorbeeld, wat pagina’s uit een afgedankt vwo-boek literatuurgeschiedenis op de scanner. Zet ze in het scherm. Je kan er jaren mee voort. Meer dan goed genoeg om aankomende talendocenten in zes weken de geschiedenis van de Europese literatuur bij te brengen. En dat powerpoint je dan een beetje aan elkaar. Als je meer doet, loop je het risico dat die studenten straks, als docent, hun leerlingen met literatuur gaan lastigvallen. Dat ze tegen de klippen op gaan proberen al die gamende en facebookende scholieren aan de roman of de poëzie te krijgen. Daar zou een hoop energie mee verloren gaan, die beter besteed kan worden aan… gamen en facebooken?
Notitie 3: Er zit een bijna huilende universiteitsdocent tegenover me, een kenner van internationale naam en faam. De helft van de bibliotheek van zijn afdeling wordt weggedaan. Die boeken verdwijnen voor een deel naar een Siberië van onvindbaarheid, deels het vuur in. Die boeken verdwijnen omdat er geen plek meer voor is, in het nieuwe bibliotheekgebouw dat zijn universiteit aan het bouwen is. Het moet een gebouw worden vol zitcorners, ontmoetingsplekken, computertafels. Een soort Steve Jobs-school voor wetenschappers. Een bibliotheek met zo min mogelijk boeken, het schijnt dat de projectcoördinator helemaal begint te glimmen als hij het erover heeft.
Het is niet de bedoeling dat de ‘gebruikers’ van het toekomstige bibliotheekgebouw bij de planningsvergaderingen aanwezig zijn. De gebruikers, die meelijkwekkende boekverslaafden, moeten rustig afwachten of er een hoekje voor hen blijft bestaan waarin ze kunnen ‘gebruiken’, terwijl de rest van de universiteit zich bezighoudt met… Joost mag weten wat, gamen en facebooken misschien?
Notitie 4: Wat hebben wij van de bakkersschool met het hbo en de universiteit te maken? Als het zo moet, niks, potverdomme! Wij blijven tegen de klippen op geloven in ambacht, techniek en algemene ontwikkeling. Anders wordt ons werk zinloos en kunnen we net zo goed gaan.