Neem een man als begeleider

Hoe krijg je meer mannen naar de pabo? Kees Meinders, net afgestudeerd van de Stenden Pabo in Groningen, schreef er zijn scriptie over. Hij doet zes aanbevelingen.

Zoek als pabo vooral gemotiveerde mannen.
“Er komen al jarenlang weinig mannen naar de pabo. Dus de paar mannen die zich melden, zijn meer dan welkom. Maar in de eerste drie jaar van de pabo valt grofweg de helft van die mannen af – bij de vrouwen ligt dat percentage duidelijk lager. Het is dus helaas nog moeilijker om mannen vast te houden dan om ze binnen te halen.
Pabo’s zouden daarom ook moeten kijken naar de motivatie van de mannen. Er zijn mannen nodig met een duidelijke visie. Mannen die kinderen iets willen bijbrengen, en die zo willen bijdragen aan de wereld. ‘Gewoon leuk met kinderen werken’ is als motivatie echt te weinig: daar red je het niet mee. Je moet echt in hart en nieren meester willen worden.”

Houd een intakegesprek met mannen
“Steeds meer hbo-opleidingen kiezen voor een intakegesprek. En dat is goed, want soms hebben studenten geen idee waar ze aan beginnen. Bij de pabo moeten mannen zich bijvoorbeeld goed realiseren dat ze nauw moeten gaan samenwerken met vrouwen. En dat ze dingen van vrouwen moeten gaan aannemen. Dat zijn ze op de havo niet gewend. Als ze daar in groepjes werken, doen ze dat gewoon met andere jongens.
Mannen moeten ook leren dat vrouwen vaak heel anders communiceren. Een vrouw zegt: ‘Het zou handig zijn als jij dat doet’, terwijl een man zegt: ‘Ik wil dat jij dat doet’. Duidelijke taal, daar hebben mannen behoefte aan.
Verder hebben mannen en vrouwen vaak andere interesses. Voor mijn scriptie heb ik veel studenten gesproken, en een vierdejaars vertelde: ‘Als ik in de middagpauze binnenkom zitten er vijf vrouwen in de lerarenkamer. Eerst wordt uitgebreid besproken wat er met Boer zoekt vrouw is gebeurd de dag ervoor. Het tweede gesprek gaat over de zwangerschap van één van de collega’s. Op het moment dat de Oilily-sjaal van een andere collega uitgebreid wordt besproken, haak ik af.”
Een opleiding zou een mannelijke student, wat mij betreft, niet mogen weigeren op basis van het intakegesprek. Maar zo’n gesprek is wel bedoeld om de aspirant-student duidelijk te laten weten wat hij kan verwachten op de pabo. Zie het als een eyeopener voor mannen.”

Zorg voor een mannelijk aanspreekpunt op de pabo, voor echte mannenzaken.
“Zorg dat er een mannelijke docent is waar studenten terechtkunnen met eventuele twijfels en problemen. Een docent die de struikelblokken kent. Bijvoorbeeld in de communicatie met vrouwen, maar ook op het gebied van ongewenste intimiteiten. Want daar moet je als man erg voor oppassen. Vrouwen worden blindelings vertrouwd met kinderen, maar als man moet je je altijd eerst bewijzen. Een mannelijke docent kan je bijvoorbeeld vertellen dat je, als je een leerling laat nablijven, de deur van je lokaal wagenwijd open moet laten staan. Je moet voorkomen dat je in je eentje met een leerling achterblijft, want één roddel en je hele onderwijsloopbaan is naar de knoppen.”

Zorg voor een mannelijke stagebegeleider.
“Dat is echt mijn sterkste advies. Aangezien er veel meer vrouwen dan mannen in het onderwijs werken, heb je een grote kans dat je tijdens je stage door een vrouw wordt begeleid. Met die begeleider moet jij op één lijn zien te komen en dat gaat – uitzonderingen daargelaten – nu eenmaal makkelijker als die begeleider zelf ook een man is.
Voor mijn scriptie heb ik veel onderzoek gedaan onder studenten van de Stenden Pabo. Mannelijke eerstejaarsstudenten zeggen dat het ze niet uitmaakt of ze door een man of vrouw worden begeleid. Onder de mannelijke ouderejaars heeft 30 procent de voorkeur voor een man. En van de afgestudeerde mannen heeft 60 procent graag een man als begeleider. Het maakt dus echt wat uit.”

Laat mannen eerder kiezen voor de specialisatie bovenbouw.
“Uit mijn onderzoek hier op de pabo blijkt dat 90 procent van de mannelijke eerstejaars wil lesgeven in de bovenbouw. Bij de ouderejaars is dat 95 procent, en van afgestudeerde mannen komt 100 procent terecht in de bovenbouw.
Helaas kun je je pas in het derde jaar van de pabo specialiseren in de onder- of bovenbouw, dus moet je als man ook een aantal vakken volgen die niet echt je voorkeur hebben. Je zou mannen een groot plezier doen door de specialisatie bovenbouw een jaartje te vervroegen. Want vakken als aardrijkskunde en geschiedenis sluiten, als je die op een wat hoger niveau kunt geven, veel beter aan bij de interesses van mannen.
Natuurlijk is het niet zo dat mannen dan alle onderbouwvakken kunnen overslaan. Maar misschien kunnen ze die vakken in wat mindere mate volgen, of deels als keuzevak. En oh ja: de vakken drama en beeldende vorming zijn niet heel erg populair bij mannen. En dan druk ik me voorzichtig uit.”

De verkorte pabo moet blijven.
“Aan de verkorte pabo beginnen – relatief - meer mannen dan aan de gewone pabo. En ze vallen minder uit. Ik denk dat dat komt doordat je als zeventienjarige havist nog op zoek bent naar een identiteit. En dan spiegel je je aan stoere beroepen: met de pabo scoor je in de kroeg geen punten. Maar als je wat ouder bent, sta je anders in het leven. Dan weet je beter welke opleiding en welk beroep er bij je past.
Helaas zijn die verkorte pabo’s klein. Het gebeurt wel eens dat er een paar locaties worden samengevoegd, zeker hier in het noorden. Dat heeft het risico dat de instroom weer verder terugloopt. Zonde, want de verkorte pabo is een prima bron van mannen voor het onderwijs.”

{fotobijschrift}
@B1:Kees Meinders (25) is net afgestudeerd aan de Stenden Pabo in Groningen. Op dit moment is hij aan het werk als invaller, maar hij zoekt een vaste baan. “Toen ik aan de pabo begon werd er een lerarentekort voorspeld. Iedereen zei: Jij krijgt sowieso een baan. Maar nu is er krimp in het onderwijs, wordt er bezuinigd en is de aow-leeftijd verhoogd, en zegt iedereen: Jij moet keihard knokken voor een baan. Dat ga ik doen ook, want dit is het beroep dat ik wil.”

Benieuwd naar de scriptie Kom op MAN! van Kees Meinders? Mail naar: keesmeinders1@gmail.com