• blad nr 14
  • 21-9-2013
  • auteur L. Douma 
  • Redactioneel

 

De bapo is exit

De bapo gaat er aan. Dat is afgesproken in het Nationaal Onderwijsakkoord. De AOb heeft zijn handtekening niet gezet onder dat akkoord. Voor de bond was het afschaffen van de bapo, voordat er überhaupt over investeringen zou worden gesproken, onverteerbaar. Toch zal de AOb moeten overleggen over het afbouwen van de bapo. Want over de overgangsregeling wordt straks gesproken in de verschillende cao-onderhandelingen, waarin de AOb partij is. Welke boodschap geven leden mee aan de onderhandelaars?

{portret 1}
Balans

Guido van Muijen (55) is intern begeleider op de Jan Ligthartschool Rendierhof in Tilburg.
“Anno 2013 komen er een hoop maatschappelijke problemen de school in: alcoholmisbruik, echtscheidingen en opvoedproblemen. Kinderen met zulke ervaringen wil je als leerkracht bijstaan. Dat brengt psychische druk met zich mee. Bovendien hebben wij verscheidene groepen met meer dan dertig leerlingen. Ouderen zeggen: Ik heb die bapo-dag echt nodig om even bij te komen, om de dag erna weer goed te kunnen functioneren. Ikzelf heb de kleine bapo. Vaak gebruik ik mijn bapo-uren om achterstallige mail bij te werken, stukken te lezen – mijn vrouw is er niet blij mee. Maar het leraarsberoep is niet die baan van half negen tot vijf, met al die vakanties, waarover je mensen wel hoort smalen. Het leraarsberoep is heel pittig. Tenminste, als je gedreven bent en dat zijn de meeste mensen in het onderwijs.
Ik hoop dat er een redelijke overgangsregeling komt voor de bapo. Het lijkt mij dat je niet gaat tornen aan verworven rechten. En ook mensen die de bapo in zicht hebben, kun je hem eigenlijk niet ontnemen. Belangrijker nog vind ik dat er een fatsoenlijk seniorenbeleid voor de bapo in de plaats komt. Dat levert formatie waardoor er plaats komt voor de jongere leerkracht. Oudere leerkrachten zouden jongeren kunnen begeleiden. Wij hebben hier op school wel lio’ers gehad die je zo zou willen houden. Zet een pas afgestudeerde leerkracht voor de groep met een oudere, ervaren leerkracht. Dan krijg je een mooie balans van jong elan en ervaring. Ik moet er niet aan denken dat er straks weer weinig jongeren voor een lerarenopleiding kiezen omdat de baanperspectieven slecht zijn. Daar dreigt het wel op uit te lopen. Dat hebben we eerder meegemaakt en toen kwam er een tekort aan leraren, dat is opgevangen met versnelde lerarenopleidingen. Dat liep niet goed af. Het onderwijs heeft jongeren nodig. Neem de ict. Ouderen gaan wel mee in het ict-gebeuren, maar zijn er toch minder vlot mee. Jongeren kunnen hen meetrekken.”

{portret 2}
Bijtanken

Ingeborg Wortman (35) geeft les aan schakelklassen op basisschool Oud Oost en op basisschool Eestroom in Leeuwarden.
“Vorig jaar ben ik met mijn baan voor de gewone klas gestopt. Ik had het gevoel dat er aan alle kanten aan me werd getrokken, ik kon mijn ei er niet meer kwijt. Ik snap wel dat vijftigplussers een bapo-dag nodig hebben om hun werk vol te kunnen houden. De administratie, alle eisen die er worden gesteld, altijd scherp zijn, nooit even pauze kunnen nemen, het lawaai: ik werk nu dertien jaar in het onderwijs en vind dat het steeds zwaarder wordt. Het is een intensieve baan die als je ouder wordt vast lastiger vol te houden is.
Ik werk nu drie dagen in de week en heb twee kleine kinderen thuis. Zo houd ik het wel vol in het onderwijs. Ik heb dan ook de ideale baan. Ik sta een beetje los van de scholen. Ik geef les aan kleine groepjes kinderen met een taalachterstand, mooi werk. Ik moet mijn eigen vakgebied natuurlijk bijhouden, maar ik hoef niet bij alle teamvergaderingen aanwezig te zijn en ook geen oudergesprekken te voeren.
Vandaag had ik het in de lerarenkamer over de bapo. Toen kwamen de tongen wel los. Mensen zijn ongerust over hoe het nu verder moet. En dat begrijp ik. Een paar jaar geleden was er bij mijn bestuur een grote ontslagronde. Ik bleef net buiten schot. Toen er door een fusie tijdelijk meer formatie was, heeft een oudere collega bapo opgenomen. Wij maken ons wel een beetje zorgen over de formatie als zij die bapo-uren weer zou moeten inleveren. Ik vind dat mensen die nu de bapo hebben, hem moeten houden. Eigenlijk moet de bapo gewoon blijven. Maar als dat echt niet kan, moet er voor de bapo een andere ouderenregeling in de plaats komen. Ouderen zouden minder voor de klas moeten staan, zodat ze zo af en toe even kunnen bijtanken.”

{portret 3}
Geklaag

Heiko Kuper (54) werkt als onderwijsassistent en conciërge op het Eemsdeltacollege in Delfzijl.
“Voor de zomervakantie heb ik een berekening opgevraagd van wat een bapo-dag me zou kosten. Veel collega’s doen dat nu. Ze denken: wat ik binnen heb, kunnen ze me niet meer afpakken.
De bapo zou mij 100 euro per maand kosten. Kijk, een docent verdient hier zo’n 2500 euro schoon. Ik verdien 1800 euro. Ik heb een gezin, vaste lasten; 100 euro minder verdienen is voor mij heel veel. De bapo is te kostbaar voor mij. Maar wat zou ik graag een bapo-dag hebben! De gevolgen van de bezuinigingen worden steeds meer voelbaar. Er zijn hier al ongeveer vijftien mensen uit. Tijdelijke contracten worden niet verlengd. Wij zijn een nieuwe opleiding gestart, 140 leerlingen volgen die op een leerplein met vijf docenten. Dan word je dus helemaal horendol. Toen ik hier net werkte, ging het er aanzienlijk meer relaxed aan toe. Als ik nu ’s avonds thuiskom, ben ik nog steeds met mijn werk bezig. Ik ben net op vakantie geweest, drie weken lang dacht ik aan school.
Wat een geklaag, hè? Het is schitterend werk. Maar aan het einde van de dag ben ik echt moe, dat is wat ik wil zeggen. Het weekend is leuk, maar zo voorbij, je hebt ook zoveel te doen: visite, klusjes. Een dag voor mezelf zou fijn zijn. Ik sportte eerst drie keer per week. Dat houd ik niet meer vol. Ik ga nu twee keer per week. Nog een keertje extra zou prettig zijn, of gewoon iets leuks doen met mijn vrouw, dat zou ik op mijn bapo-dag kunnen doen. Niet alleen ik zou daar wat aan hebben, ook de jonge collega’s. Een collega is nu wel met bapo, en daardoor komen er zestien uur vrij. Die zouden opgevuld kunnen worden door een jonge collega. Of ik het op deze manier tot mijn pensioen volhoud? Ik heb er een hard hoofd in.”

{portret 4}

Stug doorgaan
Marjolijn Adema (55) werkt als klassenassistent bij de kleuters op mytyl- en tyltylschool Lyndensteyn in Beetsterzwaag.
“Vanaf mijn zeventiende werk ik. Ik heb eerst vijf jaar in een kindertehuis gewerkt en werk nu al 32 jaar bij Lyndensteyn. Ik merk dat het me tegenwoordig opbreekt om volledig te werken. Er komt veel bij kijken: vernieuwingen, het aantal taken neemt toe, de computer. Je wilt je goed inzetten, maar dat kost wel energie. Ik heb mijn hele leven fulltime gewerkt, ik was alleen met een kind, ik heb nu wat meer ruimte voor mezelf nodig. Vandaar dat ik sinds mijn 52ste de kleine bapo heb. Mijn adv-dagen heb ik ingeleverd waardoor ik op een paar vrijdagen na, elke vrijdag de hele dag vrij heb. Ik heb me er op verheugd dat ik op mijn 56ste, volgend jaar juni, de grote bapo op kan nemen waardoor ik mijn adv-dagen terugkrijg. Want ik zou graag wat minder werken, maar parttimen is voor mij geen optie, ik ben kostwinster.
Ik zou het heel erg vinden als de bapo wordt afgeschaft. Voor mezelf. Maar ook voor de jongeren. In het Nationaal Onderwijsakkoord is wel afgesproken dat er meer banen voor jongeren komen. Maar hoe willen ze dat realiseren? Door het afschaffen van de bapo komen er juist minder uren vrij voor jongeren. En doordat we straks allemaal tot ons 67ste moeten doorwerken, ook. Wat mensen bovendien vergeten is dat je als werknemer gewoon meebetaalt aan je eigen bapo.
Ik hoop dat de AOb in het cao-overleg stug doorgaat met zijn eigen standpunt. Desnoods schakelen ze de Anbo er bij in, die zijn ook nogal fel op de rechten van ouderen. Dan organiseren ze maar weer een landelijke staking. Want ze zeggen wel dat de nullijn weggaat, maar het is niet bekend hoe dat ingevuld wordt. Ook is er geen nieuwe ouderenregeling bekend. Jongeren hebben ook niets aan een beetje salarisverhoging als er geen banen zijn.”

Dit bericht delen:

© 2023 Onderwijsblad. Alle rechten voorbehouden
Het auteursrecht op de artikelen in dit archief berust bij het Onderwijsblad, columnisten of freelance-medewerkers. Het citeren van delen van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding. Volledige overname, herplaatsing of opname in andere publicaties is slechts toegestaan na overleg met de hoofdredacteur via onderwijsblad@aob.nl Indien het gaat om artikelen van freelancers zal hiervoor een bedrag in rekening worden gebracht.