Scholen presenteren Den Haag de rekening

De AOb-actie presenteer de rekening¹is in volle gang. Op veel scholen wordt op dit moment geïnventariseerd voor welke zaken extra geld nodig is. Op prinsjesdag zal er een wensenlijstje klaarliggen voor de besteding van de extra miljoenen of miljarden die hopelijk voor het onderwijs beschikbaar zullen komen.

De overheid heeft miljardenmeevallers en het onderwijs profiteert daar veel te weinig van¹, schrijft de AOb aan zijn leden. De AOb wil daarom in deze weken voor prinsjesdag meer aandacht vragen voor de noden van het onderwijs. U wordt opgeroepen om uiterlijk 11 september op uw school een bijeenkomst te houden om te inventariseren aan welke zaken er het meest dringend behoefte is.¹
Dat zou kunnen zijn: geld voor personeel, gebouwen, de schoonmaak of bijvoorbeeld computers², zegt Walter Dresscher, vice-voorzitter van de AOb. ³Journalisten vragen me waarom we met deze actie niet wachten tot na prinsjesdag, omdat dan duidelijk is hoeveel meevallers er naar het onderwijs toe komen. Maar dan is het te laat om in actie te komen als we het te weinig vinden. We nemen het zekere voor het onzekere.²

De vergoeding die we voor onze huisvesting krijgen lijkt nergens op², vindt rector Ruud van der Herberg van het Minkemacollege in Woerden. ³Daar hoor ik overal getob over: er is een grote impuls nodig voor het onderhoud. Verder zou de betrekkingsomvang van de docenten omlaag moeten. Dat is meteen een hele dure zaak, maar de lessentaak moet echt naar beneden. Want er moet veel ontwikkeld worden voor het vmbo en de tweede fase, en daar is tijd voor nodig. Als je als samenleving wilt dat we anders omgaan met onderwijs dan in de jaren vijftig moet je de leraren ook in staat stellen om die slag te maken.
En de arbeidsvoorwaarden van het ondersteunende personeel zouden moeten worden verbeterd. Want de lagere loonschalen zijn zeker niet concurrerend met die van het bedrijfsleven. Voor de docentenschalen valt dat wel mee: schaal 10 heeft misschien een wat lange doorlooptijd, maar over het algemeen zijn die salarisschalen helemaal niet slecht. En dan heb je ook nog zestig vakantiedagen per jaar. En je moet niet zeggen dat je die dagen nodig hebt voor je werk, want dat doe je niet in de vakantie.²

Geld voor middenmanagement.² Dat lijkt Tom Semper, directeur van basisschool West in Capelle aan den IJssel, wel wat. ³De overheid bedacht dat er grote scholen moesten komen en wij hebben nu zo¹n 1200 leerlingen. Maar ik krijg geen fre extra voor mijn drie middenmanagers. Die staan dus op een lerarensalaris leiding te geven aan een club met elk de omvang van een gemiddelde basisschool.
Daarnaast is een manco dat we als grote school te weinig geld hebben voor bijvoorbeeld een professionele huishoudelijke dienst. Ik heb anderhalve conciërge vanuit de sociale werkplaats voor onze vijf gebouwen. En we krijgen ook geen geld voor een goede administratieve ondersteuning. Als kleine school kun je dat nog wel bijsloffen, maar als je boven de vijfhonderd leerlingen komt gaat dat je opbreken. Dan moet je gaan woekeren. Dat gebrek aan geld voor primaire voorzieningen steekt wel eens als je ziet hoe royaal de minister is op andere punten, zoals de ict.²

Ruimte is het allerbelangrijkste², vindt Maria Wenzel, leerkracht van basisschool de Marke in Losser. ³We hebben meer leerkrachten gekregen in de onderbouw en dat is fijn, maar als je met z¹n tweeën in één lokaal moet werken, levert die extra inzet niet het beste resultaat op. Een eigen ruimte zou echt een ontzettend groot verschil maken. Maar alles zit vol: de klassen, de gangen, zelfs in de koffiekamer zitten kinderen.²

Ik ben al jaren aan het proberen om werkruimten te regelen voor mijn interne begeleider, remedial teacher en drie oalt-leerkrachten², foetert Ed Wilbrink, directeur van basisschool Karel de Grote in Eindhoven. ³Maar ze moeten nog steeds van hot naar her zwerven: in de gangen of onder de trap. Verder zou ik wel een spreekkamertje willen om rustig met ouders te kunnen praten, maar ik krijg bij het bestuur steeds nul op het rekest. En mijn eigen exploitatiebegroting is leeg. Het tuinonderhoud daar moet geld bij. De schoonmaak daar moet geld bij. We zitten aan de grond, het is een ware ramp.
Bovendien kom ik ook niet uit met onze verbruiksmaterialen. Want je schaft nieuwe methoden aan omdat je moet voldoen aan de kerndoelen, maar die werkboekjes en de hele rotzooi kosten geld, geld, geld. Ik heb ieder jaar een gesprek met de financiële man van het onderwijsbureau hier in Eindhoven en dan kijken we wat we nu weer kunnen schuiven en beknibbelen. En zo kloten we maar wat aan. Ik heb er echt de balen van dat er zo weinig van die miljardenmeevallers in het onderwijs terechtkomen.²

Ik kan ook wel wat extra geld gebruiken², zegt Heimen van Andel, vice-voorzitter van roc Aventus in Apeldoorn. ³Maar ik zeg niet waarvoor. Want er zijn meer dan veertig roc¹s en als we allemaal wat anders roepen zegt de minister: Zie je wel, ze zijn het onderling niet met elkaar eens. Bel de Bve-raad maar, die heeft het overzicht.²
Er is allereerst geld nodig voor het oplossen van het lerarentekort², aldus A. Beck, woordvoerder van de Bve-raad. ³Want anders hebben we hier over vijf jaar echt een heel groot probleem. We zoeken herintreders of zij-instromers en die hebben natuurlijk een inhoudelijke of pedagogisch-didactische achterstand. Dus moeten die worden bijgespijkerd en daar is geld voor nodig.
Verder zijn er meer middelen nodig voor de financiering van de inburgeringscursussen. De roc¹s moeten nieuwkomers, zoals vluchtelingen die soms in hun eigen taal nog analfabeet zijn, Nederlands zien te leren. Daar hebben ze dan 600 uur de tijd voor en dat is gewoon te weinig. Bovendien moeten de roc¹s over de budgetten van die inburgeringscursussen onderhandelen met de gemeenten. Sommige scholen zitten met meer dan twintig gemeenten aan tafel. Dat is ook erg leuk.
En ten slotte is er een flinke financiële impuls nodig om het Nederlandse onderwijs op Europees niveau te brengen, want we zitten nog steeds dik onder de Oeso-norm. En dan heb ik het bij zo¹n impuls niet over een paar honderd miljoen gulden. Want dat lijkt veel, maar voor het hele onderwijs is het natuurlijk helemaal niets.²

De salarissen in het hbo moeten vijf procent hoger en anders gaat de hele zaak plat², vindt Fredy Welter, docent aan de Hogeschool Limburg in Heerlen. ³Hoewel het probleem niet primair zit in de salarissen, er zou vooral iets moeten gebeuren aan de secundaire arbeidsvoorwaarden. Want die worden in het hbo de laatste jaren steeds verder teruggeschroefd. Het is best dat we onze eigen koffie moeten betalen en dat onze werkgevers moeilijk doen over de vergoeding van de reiskosten of de aanschaf van een computer. Maar geef ons dan gewoon meer salaris, dan betalen we al die zaken zelf wel.²

Veel scholen krijgen geld voor computers², erkent Henk van Doren, projectleider ict op het Rotterdamse Calandlyceum, onlangs uitgeroepen tot Œcomputerschool van het jaar¹. ³Maar dan staan die computers daar in die scholen en wat dan? Dan worden ze gebruikt als bureaugereedschap en niet als leermiddel. Want een computer kan een prachtig leermiddel zijn dat kinderen uitdaagt om te leren, als er goede software zou zijn. En die is er nog veel te weinig. De educatieve uitgevers lopen ook niet voorop bij het ontwikkelen van die programma¹s, omdat ze bang zijn om hun huidige inkomsten uit hun methoden kwijt te raken. Er zou daarom geld beschikbaar moeten komen om mensen uit het onderwijs zelf leerstof voor op de computer te laten ontwikkelen.²