- blad nr 13
- 7-9-2013
- auteur K. Hagen
- Redactioneel
Tranen en confetti op allerlaatste dag
Met zijn houten wandelstok zwaait Pake Popke de ballon na waar de symbolische sleutel van basisschool Op ‘e Feanhoop aan hangt. Popke is de op een na oudste nog levende oud-leerling van de school. De ballon vliegt weg over de bomen en is al snel niet meer dan een klein puntje aan de horizon. Naast Popke staat Anke uit groep 1, de jongste leerling van de basisschool. Tranen met tuiten huilt ze, net als haar vijftien klasgenootjes die elkaar huilend omhelzen. Dit was het dan, hun school gaat dicht.
Bij het ‘vaar wel’, zoals het afscheid op de uitnodiging werd genoemd, lijkt het soms even op een kleine reünie. “Hé, kijk daar loopt mijn oude schoolmeester”, zegt oud-leerling Janke Lagerveen terwijl ze haar leraar aanwijst. Nu zitten vier van haar kleinkinderen op de school. Kleindochter Jildau die naast haar staat en nog niet naar school gaat, zal nooit naar Op ‘e Feanhoop gaan. “Ja, het is wel even slikken.”
Dorpsbewoners, (oud-)leerlingen, oude schoolmeesters en juffen: iedereen is bij het afscheid aanwezig. Zo ook Koop Scholten. Hij was in 1959 meester op de school. Hij vindt een afscheidsfeest, beter dan met elkaar zitten treuren. “Een mooie tijd was het”, zegt hij terugblikkend. “Het was mijn eerste baan, dat blijft je altijd bij.” Ook Ben Veenstra haalt herinneringen op. Hij gaf vanaf 1970 in totaal zeven jaar les. “Het was een eenmansschool, dus ik gaf les aan alle leerlingen, zo’n 14 tot 23 kinderen. Af en toe kwam er een handwerkjuf langs”, legt hij uit. “Ik heb zelfs het klasje weleens thuis gehad. Toen deed de verwarming het niet.”
De genodigden halen herinneringen op, als er in de verte tromgeroffel bij het water te horen is. Op de melodie van Een Nederlandse Amerikaan komen de leraren, leerlingen en hun ouders aanlopen met de fanfare voorop. Iedereen zwaait vanaf de kant. “Dat was zo overweldigend”, zegt directrice Pia van der Bij later. “De tranen komen dan vanzelf. Ik wist dat het ging gebeuren, het hele dorp stond er, je voelde de verbondenheid. Fantastisch.”
Terwijl ouders en bekenden haar bedanken, vervolgt Van der Bij: “Het koor van De Veenhoop dat ons het Friese volkslied op een boot toezong, de school die werd ingepakt in een wit doek, de fanfare, de ballon met de sleutel, de confetti aan het begin en het allerlaatste rondje door de school. Dit afscheid is groots.” Het moest juist een feest worden, omdat alles al was gezegd over de sluiting. “Als iemand een knipoog geeft of een knuffel, weet ik waarom. Iedereen weet waarom.”
Rouwproces
Eigenlijk was er helemaal geen reden tot feest. Eind februari dit jaar kwam het definitieve besluit om de school te sluiten. Van der Bij zei in het Onderwijsblad 8: ‘Er zit een verschil tussen klein en heel klein.’ Met zestien leerlingen was het niet in het belang van de kinderen om de school open te laten. De medezeggenschapsraad adviseerde het schoolbestuur en de gemeenteraad om de school vrijwillig te sluiten en niet te wachten op de onvermijdelijke opheffing. ‘We werden een groot gezin.’
De gemeente Smallingerland, waar het dorp De Veenhoop onder valt, was ook bij de sluiting betrokken. Onderwijswethouder Marjan van der Aart zegt dat ze het natuurlijk veel leuker vindt om een school te openen, dan er één te sluiten. Maar een sluiting was gewoon realistisch. “Alle dorpen hebben te maken met minder aanwas.”
Hoewel alle vier de leraren van Op ‘e Feanhoop binnen de overkoepelende stichting Furore aan het werk kunnen, wordt dat wennen en spannend. Het was leraar Sietse Bruinsma’s droom om tot zijn pensioen bij de school te werken. “Het is echt een rouwproces nu. Ik ga straks naar een school waar ik meer collega’s heb dan hier ouders en kinderen samen.”
De vier leerkrachten hebben als team de perikelen rondom de sluiting doorstaan. “We hebben alles samen gedeeld. Op de nieuwe scholen moeten we eerst alles weer alleen doen”, zegt directeur Van der Bij. Leerkracht Eddy Kraan kijkt juist ook wel weer uit naar een nieuwe uitdaging, zegt hij nog net voordat het koor van De Veenhoop het Friese volkslied inzet.
Als de leraren uiteindelijk ‘wegrijden’ in een paardenkoets, pinken dorpsbewoners en oud-leerlingen wel wat traantjes weg. “Dit schooltje gaat weg en komt niet meer terug. Vaak kwamen die kinderen even voor mijn raam spelen en gedag zeggen. Iets heel eigens verdwijnt”, zegt een dorpsbewoner.
Ook de leerlingen hebben het moeilijk als ze het allerlaatste rondje hand in hand door de school maken. “Het was een leuke dag, we hebben gevaren en pannenkoeken gegeten. Maar nu is het slikken om voor het laatst door de school te lopen. Iedereen gaat naar een andere school. Maar dit was een mooi einde”, zegt Alwin uit groep 8. Ook Nadine uit groep 7 zegt dat ze een beetje verdrietig is.
Wat er in het gebouw komt waar de school in huist, is nog niet bekend. ’s Middags, voor het afscheid, vragen terrasgangers van het tegenovergelegen restaurant het Polderhuis ernaar. De 22-jarige serveerster en oud-leerling Agenietje van der Tol, geeft antwoord terwijl ze biertjes en fris op de tafels zet. “Misschien komen er wel bejaardenwoningen in”, zegt ze tegen de gasten. Ook Renate IJpma, voorzitter van het plaatselijk belang De Veenhoop, zei eerder dat het van belang is wat de nieuwe bestemming wordt. ‘We willen dat het een rustpunt blijft. Het aanzicht is iedereen gewend.’
Daarom moet het karakteristieke schooltje bewaard blijven. Er kan een toeristisch en historisch centrum in worden gevestigd, zo stelt het plaatselijk belang eind juli voor in een brief aan het college van B&W van de gemeente Smallingerland. Het plaatselijk belang is hierover met de gemeente in gesprek. Maar uit de brief blijkt ook dat de gemeente koerst op verkoop van het gebouw.
Wat zeker is, is dat na de zomer de deuren van de openbare basisschool Op ‘e Feanhoop voor het eerst na 92 jaar dicht blijven. “De dag na dit afscheid wordt alles opgeruimd. Verschillende scholen halen kasten op met spullen”, zegt leraar Sietse Bruinsma. “Morgen is het oude kleren aan en slepen.”